Yapay zeka ile verem taramasından, cilt sorunlarının tespitine: Google'ın sağlık ajandası

En değerli teknoloji şirketleri arasında yer alan Google da sağlık sektörüyle ilgili yaptığı çalışmalarla gündemden düşmüyor.
Yapay zeka ile verem taramasından, cilt sorunlarının tespitine: Google'ın sağlık ajandası

Geçen Mayıs ayında Google, tüberküloz (verem) hastalığıyla mücadele kapsamında bir yapay zekaya (AI) dayalı tarama geliştirdiğini açıkladı. Yılda 10 milyon insanın etkilendiği hastalığın taramasını iyileştirmeyi amaçlıyor. 1998'de özel bir şirket olarak kurulan Google'ın geliştirdiği teknoloji, hastalığı erken yakalama ve ortadan kaldırma konusunda etkili olacak. Bu araç daha pahalı bir tarama testinden önce kullanılıyor. AI destekli tarama, tespit edilen pozitif verem vakası başına yüzde 80’e kadar tasarruf sağladı. Google, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ)’nün çabalarına katkıda bulunmaya devam edeceklerini belirtti. Şirket, bu yılın ilerleyen günlerinde, bu çalışmayı ortaklarıyla geliştirecek. Hindistan’daki Apollo Hastaneleri ve Zambiya’daki Bulaşıcı Hastalıklar Araştırma Merkezi (CIDRZ) ile iki ayrı araştırma çalışmasıyla genişletmeyi planlıyor.

Google Health, önce 1600 kişinin üzerinde denendi

Bilindiği üzere sağlık verileri özellikle pandeminin de etkisiyle daha da değerli hale geldi. Google da Apple, Samsung gibi rakiplerinin gerisinde kalmak istemiyor. Alanın en iddialısı kişisel teknoloji alanında çığır açan Apple... Şirket, uygulamalar ve giyilebilir ürünler ile sağlık ve sağlık hizmetlerini iş stratejisinin esas parçası olarak görüyor.

Bu yarışta iddiasını ortaya koyan Google, bu alanda çalışmanın temellerini 2006'da Google Health ile attı. Proje, 2008 yılında Cleveland Clinic'te 1600'den fazla hastayı kapsayan bir pilot çalışma olarak başladı. Temel amacı, tüketicileri tıbbi kayıtları paylaşmalarına ve sağlık ilerlemelerini izlemelerine ve sağlık ve sağlık aramalarını iyileştirmelerine olanak sağlayarak güçlendirmekti. Başlangıçta doktorları, hastaneleri ve eczaneleri doğrudan birbirine bağlamak için bir sağlık kayıtları oluşturmak için tasarlanmıştı. 2008'den itibaren Google Health, beta test aşamasında bir hizmet olarak genel kullanıma sunuldu. 

Kullanıcıların sağlık durumunu merkezi bir konumdan depolamalarına, yönetmelerine ve paylaşmalarına izin veren hizmeti geliştiren platform, 2011'de durduruldu. Bunun nedeni o dönem için erken sayılabilecek bir hareketti. Dolayısıyla kullanıcılar tarafından yaygın şekilde benimsenmedi. Bir yıl sonra Dr. Roni Zeiger Google'dan ayrıldı.

Daha sonra birbiri ardına stratejik satın almalar gündeme geldi. Google, 2014'te DeepMind Health'i 400 milyon dolara satın aldı. Şirketin amacı, sağlık sektörüne yönelik yapay zeka geliştirmekti. 2010'da Demis Hassabis, Shane Legg ve Mustafa Süleyman tarafından Londra'da  kuruldu. Şirket, yapay zeka ile öğrenme ve sinir ağlarını harmanlayarak genel amaçlı öğrenme algoritmaları tasarlıyor. 

Mustafa Suleyman, TechCrunch Disrupt konferansında bu konuya açıklık getirmiş ve 4-5 yıl boyunca para kazanmadan ayakta kalabilecek olmalarına rağmen Google'ın teklifine 'evet' dediklerini paylaşmıştı. Bu olumlu yanıtın sebebini Google'ın sahip olduğu bilişim mimarisi ve Google ürünlerine erişimin sunacağı avantajlarla açıklamıştı.

Şirket, Ocak 2014'te Google Fit'i yayınladı. Apple'ın Health uygulaması gibi, Android cihazlarla toplanan fitness ve sağlık verilerinin tek bir merkezde topladı. HealthKit ile büyük benzerlikler içeriyor. Google Fit, açık bir API ve kurulum setiyle, sağlık uygulamalarının kullanıcı verilerini paylaşmalarına izin verecek şekilde geliştirilmiş. Google, dünyanın ilk öğrenen akıllı termostatını üreten ve internet of things (IoT) dünyasının örnek gösterilen girişimlerinden biri olan Nest'i 3.2 milyar dolara satın aldı. Nest satın almasının sağlık alanındaki haberde ne işi var demeyin, yazının ilerleyen kısmında buradaki bağ da açıklığa kavuşuyor.

Dört sene sonra Google, özellikle sağlık alanında giyilebilir teknoloji ürünleriyle öne çıkan Fitbit’i satın aldı. Şirket, Wear OS işletim sistemiyle akıllı saat pazarına daha sağlam adımlarla girmek istiyordu. Satış bu sene tamamlandı. Google bu satın almaya 2.1 milyar dolar ödendiği açıklandı. Google'ın akıllı bilekliği kalori ve adım saymaktan öteye gitti. Kalp ritmi ve nabız ölçümü, cilt sıcaklığı, ortamdaki ışık ve ses seviyelerini ölçmek gibi özelliklere sahip olacak ve tüm bunlar çeşitli hastalıklarda kişinin sağlık durumunu kontrol etmek amacıyla kullanılıyor. Fitbit, 2020'de1,13 milyar dolar gelir elde etti. Fitbit 2020'de 10,6 milyon adet sattı. 31 milyondan fazla insan Fitbit'i haftada bir kez kullanıyor.

2018'de Google Health tekrar aktif hale getirilidi. Google Brain ve DeepMind yapay zeka araştırma ekiplerinin yanı sıra Google'ın 2014 yılında satın aldığı bağlantılı ev şirketi Nest Labs'ın sağlık ekipleri de dahildi. Aynı yıl, Google, sağlık hizmetlerini yeniden düzenledi. Planlandığı gibi DeepMind Health, Google Health'in bir parçası oldu.

Bir sene sonra Amerika Birleşik Devletleri’nin 21 eyaletinde gizlice hasta bilgileri topladığı ortaya çıktı. “Project Nightingale” isimli proje, Google’ın topladığı veriler hastaların kişisel bilgilerinin yanı sıra laboratuvar sonuçları, doktor teşhisleri, hastane kayıtları ve tüm sağlık geçmişlerini içeriyor. Şirket, Amerika’nın en büyük sağlık hizmetleri sistemlerinden birisi olan Ascension ile ortaklık kuran Google, hastaların sağlık bilgilerini toplayıp, yapay zeka destekli bir sistem oluşturmak için çalışıyor.

Ardından dünya Covid-19 salgınıyla sarsıldı. Sağlık, devletlerin en önemli gündemi haline geldi. Yazılım geliştiricileri de ürettikleri teknik araçlarla virüsle mücadeleye ve hayatların kurtarılmasına katkıda bulunmaya başladı. Bu iş birliği ruhuyla, Google ve Apple da devletlerin ve sağlık kuruluşlarının virüsün yayılmasını azaltmasına yardımcı olmak için kullanıcı gizliliğini ve güvenliği tasarımın merkezine alarak Bluetooth teknolojisinin kullanımına olanak veren bir çalışmada birlikte çalışmaya başladı. 

Pandeminin de etkisiyle Google özellikle Fitbit ile giyilebilir ürün deneyimine ve teknoloji platformuna katkıda bulunmak istiyor. 700 kişilik Google Health çalışanının 130'dan fazlasını Search ve Fitbit bölümlerine transfer etti. Google, sağlık odağında yeniliklerine düzenli olarak devam ediyor. Aralık ayında Google Health, tüketiciler için işe alım sürecini kolaylaştıran ve onlara verilerinin araştırma için nasıl kullanıldığını gösteren yeni bir Android uygulamasının lansmanını gerçekleştirmişti. Google Health, hastaları sağlık hizmeti ziyaretlerine hazırlamaya yardımcı olan yeni bir aracın pilot uygulamasını yapmak için HHS Agency for Healthcare Research and Quality (AHRQ) ile birlikte çalışmıştı. Mayıs ayında ise şirket, kullanıcıların dermatoloji sorularına yanıt bulmalarına yardımcı olacak bir araç üzerinde çalıştığını açıklamıştı.

Google'ın geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada, görseller ile cilt sorunlarını algılayarak potansiyel teşhisleri belirleyebilecek bir uygulama olan AI Dermatology App'i resmi olarak duyurdu. İlk olarak Avrupa ülkelerinde hizmete sunulacak uygulama şu anda sivilceden tutun cilt kanserine kadar yaklaşık 228 dermatolojik hastalığı tanımlayabiliyor. Bu sayının ilerleyen dönemlerde artması hedefleniyor. Uygulamanın henüz test aşamasında olduğunu hatırlatalım.

Bugün dünyanın en değerli teknoloji şirketleri arasında yer alan Google, ilk olarak arama motoru olarak ortaya çıkmıştı.  1996 Ocak ayında Kaliforniya'daki Stanford Üniversitesi'nde doktora öğrencileri olan Larry Page ve Sergey Brin'in araştırma projesiyle başlamıştı. Aradan geçen 25 yıl içinde şirket, tüm insanlığın geleceğini değiştirdi ve dönüştürdü. Bu düsturla yola çıkan Google, sağlık sektöründe de önemli bir alanı sahiplenecek gibi duruyor.