x

Microformats, OpenID, DataPortability… Akıllı ajanlar aramızda!

Web için bir hayalim var, öyle ki bilgisayarlar web üzerindeki bütün veriyi, içerikler, linkler ve insanlarla bilgisayarlar arasındaki bütün işlemler gibi, analiz edebilecekler. Henüz ortaya çıkmamış olsa da, ortaya çıktığı zaman anlamsal ağ; ticaretin günlük mekanizmaları, bürokrasi ve günlük yaşamlarımız birbiri ile konuşan makinalar tarafından yürütülecek. İnsanlığın asırlardır konuşup durduğu ‘akıllı ajanlar‘ nihayet gerçekleşecek.#

W3 direktörü Tim Berners-Lee‘nin bu vizyonunun nihai sonuna adım adım yaklaşıyoruz. Akıllı ajan üreten ve bu şekilde interneti anlamlandırmaya başlayan çalışma gurupları bilişim dünyasının tam desteğini arkasına alıyor.

Hem geliştiriciler, hem de kullanıcılar; Microformats, OpenID ve DataPortability kelimeleri ile yavaş yavaş hayatlarımıza girmeye başlayan minik-dev ajanlarla sık sık karşılaşacaklar. Web geliştiricilerini yepyeni ilhamlar, web kullanıcılarını da inanılmaz kolaylıklar ve alternatif uygulamalar bekliyor. Yepyeni uygulamalar üretildikçe; bu üç konu başlığını detaylandırıp, çeşitli kullanım alanlarıyla da örnekleyeceğim.

Microformats‘ı nano teknolojinin internetteki karşılığı olarak nitelendirebiliriz. Her gün kullandığımız internet sitelerinin içine gün gün eklenmeye başlayan standartlar; mikro eklentilerle, sitelerden maksimum fayda sağlamamızı sağlayacaklar. Web siteleri bu standartları kullanarak bizlerle kendilerine ait olan profil, CV, navigasyon, etiket, ödeme gibi tanımlamalarını paylaşacaklar. Örneğin bir blog’a girdiğimiz anda; site sahiplerinin Facebook profillerini, telefon numaralarını çeşitli eklentiler sayesinde görebileceğiz.

OpenID sayesinde tek bir kullanıcı girişi kullanarak tüm web sitelerine giriş yapabilecek; internet üzerinde kimliğimizin bize ait olduğunu doğrulatabilecek ve kullanıcı girişimizle yapılan herhangi bir hareketi uzaktan kontrol edebileceğiz.

OpenId

Dataportability ile web siteleriyle paylaştığımız tüm kişisel bilgilerimizi yanımızda bir başka siteye taşıyabilecek; zaman kazanırken, interneti daha güvenli bir hale getireceğiz. Bize ait olan bir şeyi yanımızda taşımak da hakkımız olsun zaten, değil mi?

Tüm bu çalışma gruplarını, yeni uygulamalarla projeler desteklendikçe; birer birer incelemeye devam edeceğim. Şimdilik gerçekten hazır değil, bu ‘akıllı ajanlar‘.

Yorumlar (6)

  1. Agent’ı “ajan”dan çok “temsilci” diye çevirmek daha doğru olacaktır diye düşünüyorum, ajan bende olumsuz bir çağrışım yapıyor.

    “Intelligent agent”ların hayata geçirilmesi için her dilin kendi anlamsal veritabanlarının yaratılması büyük önem taşıyor. Bu alanda kuşkusuz Google en büyük birikime sahip. Ama Google’ın “eline muhtaç” kalmamak için farklı servislerin veritabanlarını mutlaka analiz etmesi ve semantik teknolojilerin üretimi için kullanıma sokması gerekli diye düşünüyorum. Ekşi Sözlük ve türevleri, forumlar, blog servisleri Türkçe’ye dair birikimlerin önemli bir bölümünü oluşturuyor.

    Blog’umuzdan olması nedeniyle reklam olarak, İngilizce olması nedeniyle “snob”luk olarak değerlendirilmemesi dileğiyle şu örneği paylaşmak isterim: http://botego.blogspot.com/2008/02/you-cant-think-outside-our-box.html

    Pazarlamaya yönelik ifadelerden irrite olanlara en azından son paragrafı okumamalarını önerebilirim.

    Cevapla
  2. Bir ek: Ekşi Sözlük bir ara kullanıcılarına bazı başlıkları “bu bir isimdir, bu bir şarkıdır” gibi kategorilerle tag’letiyordu, sonra nedense bundan vazgeçtiler. Bu kadar kişinin katkıda bulunduğu bir ortamda bu bilginin doğruluk ve genişlik değeri o kadar yüksek ki, keşke bırakmasalardı demeden edemiyorum.

    Cevapla
  3. Tim Berners-Lee’nin burada çizdiği vizyon “semantik web” vizyonudur.

    Maalesef semantik web’in ne olduğunu pek çok yazılımcı anlayamıyor. Genel olarak sadece veritabanı yazılımcılığı yapmaya alışık kitlelerin bu şekilde farklı bir paradigmaya hemen adapte olmalarını beklemek de zor zaten. Bu adaptasyon ancak zaman içinde gerçekleşecektir.

    Bu yazıda verilen örneklerin de malesef semantik web yolunda önemli adımlar olduğunu söylemek zor. Henüz semantik web’in sadece yüzeyi tırmalanıyor.

    Cevapla
  4. @Ekim Nazım Kaya
    Web’in mikro ya da x diğer formatlarını kurgulamak bizim elimizde. Zaten ajan da her zaman kötü şeyler yapan insan değildir ; )
    @Haluk Akın
    Kesinlikle katılıyorum hazır olmadıkları konusuna; ama yoğun çalışacakları çok açık bundan sonra.

    Bunlar sadece yapı taşları; geliştirmek için ortaya bırakılmış…

    Cevapla

Bir Cevap Yazın