x

IoT ekonomisinin çevresel etkileri

amazon-dash

E-ticaret devi Amazon tarafından geçtiğimiz yıl duyurulan ve geçtiğimiz hafta İngiltere’de belirli bölgelerde kullanılmaya başlanan “Dash” butonu yeni bir tartışmayı da beraberinde getiriyor.

Dash, hızlı tüketim ürünlerinden özellikle “sürekli yenilenmesi gereken” ürünler için tasarlanan bir cihaz. Deterjan, kişisel bakım malzemeleri veya kedi maması gibi yaklaşık 40 farklı ürün grubu için geliştirilen bu ürün sayesinde butona tıklayarak direkt olarak siparişinizi verebiliyorsunuz ve ürününüz yenileniyor. Buna ek olarak örneğin akıllı makineniz ürünün bitmeye yakın olduğunu tespit edip sizin yerinize bu siparişi yenileyebilir.

Oldukça yenilikçi ve hayatı kolaylaştıran bir ürün olarak sunulsa da Amazın Dash ile ilgili olarak Guardian’da yazılan bir yazı konuyu farklı bir boyuta taşıdı.

Yazıda bir kaç nokta oldukça dikkat çekici:

  • Sadece bir işlevi bulunan ve farklı ürünler için bir çok farklı sayıda plastik butona sahip olmak zorunda olmamız gerçekten bir yenilik midir? Yoksa küresel e-atık için yeni bir çöp müdür?
  • Müşterileri yeni ürünler keşfetmekten alıkoymak tek bir markaya bağımlı hale getirmek ne kadar doğru?
  • “Amazon gibi yenilikçi ve yetenekleriyle övünen bir şirket teknolojik olarak geriye doğru bir adım atarak savurganlığı teşvik ettiği için oldukça şaşırttı” diyor Greenpeace’den Gary Cook.

Geçtiğimiz yıl Amerika’da satışa sunulan bu ürün 4.99$’a satışa sunuldu. Şu anda 150’den fazla ürün için bu buton tasarlanmış durumda.

Nesnelerin interneti gelecek için çok iyi bir gelişme ama bir yandan da sürdürülemez tüketimi artıracak gibi görünüyor ki bu da iyi bir nesneler yaparken bir başka kötü gelişmeye sebebiyet verebilir.

İnsanları tek bir ürüne bağımlı hale getirmek, butona tek bir tıklama ile verilen siparişler dolayısıyla boşa yapılan harcamaların artması hepsi bir yana bir de bu butonların oluşturacağı çöplük var. Düşünsenize herkesin evinde 5-10 tane hızlı tüketim malzemesine ait buton ve bunların sonradan oluşturacağı çöplük. Cep telefonların bile yarattığı çöplüğün büyüklüğü bizi korkuturken bu kadar ucuz ve cazip görünen butonlar çok büyük bir çöplük oluşturabilir. Her ne kadar Amazon bu butonların tamamen geri dönüştürülebilir olduğunu ve bu dönüşümün tüm sorumluluğunun Amazon tarafından üstlenildiğini söylese de uzun vadede ciddi bir problem olabilir.

Evet, her gelişme bir çok farklı heyecan uyandırsa da farklı açılardan düşünmek oldukça önemli. Amazon’dan sonra bir çok farklı firma kendi butonunu üretmeye karar verirse sonuç ne olacak? Sizce gerçekten bu ürüne ihtiyaç var mı yoksa tedirgin olan kişiler tedirginliklerinde haklı mı?

GENERAL ELECTRİC'İN KATKILARIYLA TÜRKİYE'DEKİ VE DÜNYADAKİ DİJİTAL DÖNÜŞÜM BURADA

Yorumlar (4)

  1. Aykut ÖZYAYIKÇI |

    Merhabalar Burak Bey,

    Yazınız hakkında bir kaç şey dikkatimi çekti,

    IoT zaten amaç olarak daha çok data toplamak (Big Data ya katkı olarak) bu datalar ile müşteri veya kullanıcı bilgileri toplamak ve bu bilgileri kullanarak daha çok tüketmelerini sağlamak,
    tek bir ürüne bağlı kalma konusu ise daha çook IoT için kullanmayı amaçlayan büyük şirketlerin konusu,
    onlar zaten “tüketici sadece aynı segment içinde benim ürünümü alsın” peşinde, o yüzden onlar açısından bir sorun yok,
    Tüketici de zaten segment içinde 1. ve 2. markaya şans tanıyor ( Coca Cola ve Pepsi gibi 3. marka ortada yok. Ya da hatırlamıyoruz bile )

    Amazon gibi e- ticaret ağırlıklı bir firmanın daha iyi bir gelecek için tüketmemeyi sağlayacağını düşünmek tam bir polyannacılık olmuş. ( vay ki vay Greenpeace böyle düşünmeye devam ederse asla Dünyayı kurtaramayacak )

    İnsanların tembel olduğu varsayımından yola çıkarak ( dokunmatik ekranlı akıllı telefonların hayatı nasıl değiştirdiğine bakın insanlar tek bir hareketle yaptıkları için ne kadar para veriyorlar ” beğenmek için çift tıkla” ” sağa kaydır” ” sola kaydır” ne kadar çabuk alıştık ) o yüzden tek tıklamayla sipariş de çabuk alışılacak ve daha çok hayatımıza girecek gözüküyor.

    Küresel e-atık için yapılmaya başlanan çözümler bu IoT üreten firmaların atıkları toplayıp geri dönüştürmesi ile çözülebilir(Apple’ın eski telefonları söken, dönüşüme hazırlayan robotu Liam örnek olabilir)

    Kaldı ki IoT konusunda Indiegogo ve Kickstarter da böyle yüzlerce farklı işlev yapan buton fikirleri var
    sadece Amazon Dash değil yüzlercesi yolda .

    Cevapla
    • Aykut Bey merhaba,

      Olaya hangi açıdan baktığımızla alakalı bu durum aslına bakarsanız. Üretici ve pazarlamacı açısından bakarsanız tabi ki hepsi sadece kendi ürününü satmak isterler bu gayet alışılmış bir şey. Tüketicilerin her segmentte Coca Cola-Pepsi kadar net seçimler yaptığına katılmıyorum özellikle fmcg ürünlerinde çeşitlilik tahmin ettiğimizden fazla.

      Olaya yine Amazon açısından bakarsak tabi ki daha fazla satış istemesi normal fakat bunun uzun vadede etkilerini de birilerinin düşünmesi gerekiyor. Amazonun tüketimi kısıtlamasını beklemek polyannacılık olacak fakat birileri de onları yaptıkları işi daha sürdürülebilir ve dünya için faydalı yapmaya zorlamak zorunda. Apple’ın robotunu dünyadan ziyade kendi iyiliği için yaptığını da herkes biliyordur. O da işin bir farklı boyutu.

      Sonuç olarak IoT’nin heyecanları yanında geleceğe etkilerini düşünmek birilerinin yapması gereken bir şey. Bu gelişmelerin önünü alamayacakları aşikar fakat yine de birilerinin bu gelişmelerin yan etkilerini hesaba kadar bu firmaları ve biz tüketicileri bilinçlendirebilmek için düşünmeye itmesi gerekiyor. Paylaştığım yazıda bunu Greenpeace üyesi bu rolü üstlenmiş.

      Sizin de belirttiğiniz gibi Amazon Dash ve benzeri yüzlerce ve hatta binlerce ürün yolda. Sonraki adımı düşünmenin zamanı çoktan gelmiş.

      Katkınız için ayrıca teşekkürler.

      Cevapla
      • Aykut ÖZYAYIKÇI |

        Burak Bey,

        Ben teşekkür ederim,

        Sürdürülebilirlik son dönemlerde öne çıkan bir konu,çocuklarımıza yaşanabilir bir çevre bırakmak için,temiz bir çevrede yaşamak için, söylediklerinize kesinlikle katılıyorum.

        Tüketiciler olarak çevre bilinci geliştirmiş,ürünlerini çevreye en az zarar veren (üretimden geri dönüşümüne kadar) firmalardan alarak çevre konusunda elimizden geleni yapmalıyız,

        Belki de IoT geri dönüşümü (çevreye zarar vermeden) ayrı bir sektör olarak ortaya çıkabilir.

  2. Bence çok güzel bir ürün olmuş özellikle yaşlılar için çok kullanışlı bir ürün olacaktır.

    Cevapla

Bir Cevap Yazın