x

Ne satıyoruz?

Konuk yazarımız Ali Karabey, 212 Capital Partners‘ta yönetici direktör olarak görev yapıyor.

zaman-para

PayPal 1 Temmuz’da Xoom’u USD890 milyona aldığını açıkladı.

Xoom,

  • Bireylerin Amerika’dan gelişmekte olan ülkelere1 2014 cirosunun %78’i 3 ülkeye yapılan transferlerden: Hindistan, Meksika ve Filipinler kolay para transferini istedikleri platform üzerinden yapmasını sağlayan bir şirket
  • San Francisco ve Guatemala’da ofisleri var
  • 2015’in ilk çeyreğinde USD1.7 milyarın gönderilmesine aracılık etmiş

Benim dikkatimi çeken değerleme oldu; Xoom son 12 ayda USD20 milyon EBITDA yapmış.2 Yani 45x’e yaklaşan bir EBITDA çarpanı ile değerlenip satılmış.

Diğer ödeme ve para transferi sağlayıcılarına baktığımızda, çok daha farklı, 2015 öngörüleri üzerinden 8-15x’lerde dolaşan EBITDA çarpanları görüyoruz.3 Xoom’un değerlemesiyse 2015 EBITDA tahminin 36x katı.

2001 senesinde kurulan, yıllık cirosu %30lar seviyesinde artan bir şirket nasıl bu fiyattan satılır diye düşünürken, bir süredir aklımda olan bir başka fikir daha da netleşti:

Biz bu coğrafyada zamanı satıyoruz.

Gelişmekte olan piyasalar, adı üstünde, gelişiyor; altyapı eksik, ciddi yapısal sorunlar var. Ekonomiler oynak, iş yapma kültürü ‘farklı’, kalifiye insan sayılı, toplum hareketli, siyasiler renkli… Bu pazarlara girmek isteyen, gelişmiş piyasa oyuncularının parası bizimkinden, doğal olarak, daha ucuz.

Zamanı ise çok daha pahalı.4

Bizim köyde uğraşıp, her gün değişen sisteme ayak uydurup, debelenip sizlerin 10 yılda kanırtarak geldiği yere hayattan bezmiş bir şekilde beş yılda gelmektense, parasını verip piyasaya çıkış zamanını5 minimuma indiriyor abiler.

Bize gurur veren son iki exit de bunu destekliyor kanısındayım.

Pozitron USD100 milyona satıldığı sırada,

  • Türk mobil bankacılık piyasasında açık ara pazar lideri
  • USD10 milyonun üzerinde ciro, %35’in üzerinde EBITDA’ya sahip6
  • Deloitte raporuna göre Türkiye’nin en hızlı büyüyen ilk 10 teknoloji şirketinden biri (2008 – 2012 arası toplam % 993 büyüme)
  • Türkiye’nin hacim olarak en büyük 15 yazılım ihracatçısından bir tanesi (Bilişim 500 listesi)
  • eBay’in global mobil yazılım partneri
  • Gelirlerinin % 40’ı yurtdışından, aralarında ABD, Almanya, BAE başta olmak üzere 11 farklı ülkeye yazılım ihracı yapmış

Müşteriye özel çözümler üreten Pozitron’u 30x EBITDA çarpanı ile değerlerken Monitise’ın satın aldığı işte bu zaman; 14 yılda büyük emeklerle kazanılmış müşteriler, kontaklar, teslim edilmiş projeler.

Monitise’ın Türkiye’ye gelip Fatih Başgan’ın yıllardır özenle ovalayarak parlattığı ekibinin bir benzerini kurması kaç yılını alırdı?

Ya müşterileri kazanması? Türk Hava Yolları, Türkiye İş Bankası, Yapı Kredi, TEB, BKM, Hepsiburada hangi sürede ve neden Pozitron’u bırakıp Monitise’a geçerdi?7

Exit demişken Yemeksepeti’ne (YS) ve USD600 milyona yaklaşan, ülkemiz için çıtayı yükselten satışa bakalım:

Yemeksepeti’ne satış sırasında baktığımızda,

  • YS Türkiye dışında 7 ülkede 10,000 restorana hizmet veren8
  • Yıllandırılmış bazda Türkiye’de 32, toplamda 34 milyon siparişe ulaşan9
  • 2008’de başlayarak Samwer’ler, General Atlantic ve bireysel yatırımcılardan10 USD50m dolar civarında yatırım almış
  • Clickdelivery.gr11 ve ifood.jo12 satın alımları ile Yunanistan ve Ürdün pazarlarına açılmış
  • 2012-2014 arasında cirosunu yıllık ortalama %56 büyütüp 2014 senesini TL53m ciro (%48 EBITDA marjı – TL26m EBITDA) ile kapatmış13

bir şirket görüyoruz.

Piyasanın liderlerinden Just Eat’in cirosu 2014 içerisinde %60 büyüyerek GBP160milyona (TL650 milyon) dayanmış14 ve bugünkü değerlemesi kabaca 17x ciroya tekabül ediyor.15YS ise 30x ciro, 60x EBITDA üzerinden değerlenmiş.

Delivery Hero USD600 milyondan daha düşük bir rakam ile istese Türkiye’ye girip YS’nin karşısına çıkamaz mıydı? Zorlanırdı, pazar dalgalanıp büyürdü ama ben yapardı diye düşünüyorum. Peki değer miydi? Asıl sorulması gereken bu.16

Delivery Hero finansal güce sahip, küçük gölde büyük balık olmaya değil globalde yemek sipariş pazarını domine etmeye odaklı.  Organik büyüme sancıları ve gelişmekte olan piyasa cebelleşmeleri yerine hızı seçti; YS’yi, güçlü yönetici kadrosunu, restoran ağını aldı, ilerliyor.

Zamanı satıyoruz…

Bu coğrafyada bizi yoran, bezdiren ne kadar etken varsa emeğimizi değerli kılan, bize fırsat yaratan da aynı zorluklar.

Çıktığınız her yorucu toplantıdan, sonuçlandırdığınız her uzun projeden, gülümsettiğiniz her zorlu müşteriden sonra, yıldığınızı hissettiğiniz anlarda aklınıza bu gelsin.

12014 cirosunun %78’i 3 ülkeye yapılan transferlerden: Hindistan, Meksika ve Filipinler
2https://ir.xoom.com/financials.cfm
3FT Partners bu konuda güzel bir analiz hazırlamış. Fintech ilginizi çeken bir konuysa okumanızı tavsiye ederim. http://www.ftpartners.com/docs/FTPartnersProfile-Xoom.pdf
4Opportunity cost – fırsat maliyeti gelsin aklınıza
5Time to market’ı böyle çevirdim, eminim daha doğru bir çeviri vardır
6Finansal verileri benimle paylaşan Fırat İşbecer dostuma teşekkürler
7https://webrazzi.com/2014/02/03/pozitron-monitise-satin-alma/
8https://webrazzi.com/2015/05/05/40-metrekarelik-bir-odada-baslayan-yemeksepetinin-basari-hikayesi/
9https://www.rocket-internet.com/sites/default/files/investors/May_2015_-_Rocket_Results_FY_2014.pdf
10https://webrazzi.com/2011/11/11/yemeksepeti-hisse-satisi/
11http://eu.greekreporter.com/2013/10/03/turkish-yemek-sepeti-invests-in-greece/
12http://en.webrazzi.com/2014/11/11/yemeksepeti-the-mena-leader-in-online-food-ordering-buys-majority-stake-in-jordanian-ifood-jo/
13https://www.rocket-internet.com/sites/default/files/investors/May_2015_-_Rocket_Results_FY_2014.pdf
14http://www.just-eat.com/wp-content/uploads/2015/03/JUST-EAT-Infographic-2014.pdf
15http://www.just-eat.com/results-and-reports/
16Türkiye’de hiç, dışarıda her an yapılan getiri analizi. ROI…
Kapak görseli: australianrider/shutterstock

Yorumlar (12)

  1. Harika bir yazı olmuş. Yeterince bilgi ile konunun doğrudan özünü incelemiş.

    Cevapla
  2. Webrazzi’nin bunun gibi yazılara ihtiyacı var.

    Cevapla
  3. Volkan Akkuş |

    Yılların yorgunluğu ile yazılmış bir yazı. Tekel olabileceğimiz sadece yerel pazar var ve onu da sadece büyütüp, satabiliriz diye özetliyorsunuz.

    Peki Güney Kore nasıl başardı? Bunu görmeyelim mi? Biz müslüman ülkeyiz, bizden icat çıkmaz mı diyelim.

    Cevapla
    • Müslümanlığa nasıl bağladınız çok ilginç. Tekel yaratıp satmaktan öteye gitmiyoruz.

      Cevapla
    • Hayır 🙂
      İnovasyon da yaparız, global boyutta teknoloji de üretiriz/üretiyoruz.
      Ama coğrafyamızdaki zorluklara rağmen sadece bir sektörde büyümek bile ciddi bir ekstra değer üretebiliyor diye düşünüyorum.
      Bu arada bu iki şirket de önemli yeniliklere imza attılar, bunu görmezden gelmeyelim; yani sadece büyüdükleri ve pazar payı kaptıkları için değildi elde ettikleri başarı.

      Cevapla
    • Rekabet gücün yoksa, satmak, ki hatta satabilmek başarı değil çok büyük bir başarı. Don Kişot’luğa gerek yok.

      İkincisi Güney Kore’de ne görüyorsun bilmiyorum ama ben sana kendi gördüğümü söyleyeyim. Adamlar teknolojinin tüm amelelik kısmını Kore’ye iteleyip (Bir çok ülke gibi Kore’de Amerikan yazılımlarına muhtaç), hem işçilik hem alt yapıdan kar elde edip, teknik kısmından parayı cukkalıyorlar. Siyasi olarak da bölgedeki tüm ülkeleri, ki özellikle Japon ekonomisini ve geleceğini düşündükleri ve gelen Çin ekonomisini baltalıyorlar. Bir taşta 3 kuş için taş atmaya değer. ki adamlar savaştı.

      Velhasıl kelam bu Kore efsanesinin sonu Samsung kendi yazılımını çıkartıp, eline aldığında! bir son bulacak. Donanımdaki rekabetin aslında çokta çetin olmadığını anlayacaklar.

      Misal facebook geldiğinde yerel firmaları satın alma gereği bile duymadan bir dil paketiyle ezip geçti. Bir yonja vardı hatırlar mısın bilmiyorum. Myspace kendi yerelinde silip attı.

      Irc vardı icq üstünden geçti tutunamadan msn ona tecavüz etti. Milliyetçi romantizmine gerek yok. Satabiliyorken satmak ülkeye daha çok fayda sağlar.

      Cevapla
      • Ustunden gecti ve tecavuz etti kelimelerini kullanmak cok kaliteli bir yaklasım olmus. Pipisel deneyimler…

      • kendisi kadar yorumlarıyla da çok konuşulur bu yazı 🙂 G.Kore’yi [Samsung, Hyundai, LG] global pazarda her ülkeye sokan da Amerika’lılar değil mi? nihai amaç Çin ve Japonya’yı baltalamak olsa da asıl hedef Japonya ve Çin’de kaçırdıkları batıya(dünyaya) açılma trenini Güney Kore’de kaçırmamak. Benzer senaryoları yazılım sektöründe Hindistan, Pakistan, Singapur gibi ülkelerde yapmıyorlar mı? Halbuki İsrail, Birleşik Krallık, Kanada, Almanya’da aynı politikayı uygulayamıyorlar tezatlıkların oldığu bir durum..

  4. Super bir yazı olmuş, ancak bu kadar güzel anlatılırdı.

    Cevapla
  5. Gerçekten başarılı bir yazı olmuş. Süslü cümlelere gerek duymadan konu gayet güzel anlatılmış.

    Cevapla
  6. Ali, teşekkürler. Gayet iyi düşünülmüş ve araştırılmış bir yazı.

    Cevapla
  7. Yemeksepeti carpani icin ufak bir hatirlatma: https://webrazzi.com/2015/05/08/yemek-siparisi-justeat-menulog/

    Is ayni is: £1,2M EBITDA, £445 M valuation, carpani kiyaslamaya gerek bile yok.

    Avusturalya / Yeni Zelanda pazarlarında iş yapmak daha zor ve bariyerler daha yuksek ki zaman carpani daha yuksek oluyor?! Ne kadar Dogu’dayiz o kadar iyi? Haydi girisimciler, istikamet belli.

    Biraz kurcalasak Pozitron deal’ini da katlayan satin almalar goruruz muhtemelen. Cok guzel satislar, tebrik etmekten ote yapilacak bir sey yok, ancak bu ulkeden bu kadar cikiyor.

    Sahsi fikrim bu makalenin Turkiye’de is yapmanin zorlugu konusunda kendimizi avutmaktan ote olmadigi yonunde.

    Hadi gelin, kum havuzumuzda oynamaya devam edelim…

    Cevapla

Bir Cevap Yazın