x

Kayıt Dışı Sosyal Medya: Eksik Olan Birşeyler Var

Konuk yazarımız Deniz Utku, dijital pazarlama ajansı Teknokrasi‘nin kurucu ortağıdır.

Sosyal Medya, son yılların en büyük olayı. İnternet’i kabullendik, şimdi onun getirdiği Sosyal Medya kavramını anlamaya çalışıyoruz. Ama bir hata var Sosyal Medya algısında; sadece Sosyal Medya sitelerini Sosyal Medya sanıyoruz. Halbuki onlar buz dağının görünen yüzü. Nasıl ki sosyal iletişim sadece yazılı iletişimden ibaret değilse, Sosyal Medya da sadece web sitelerinden ibaret değil.

Sosyal Medyayı, “insanların kendi kendilerine içerik üretip, başkalarıyla paylaşabildikleri ortamlar” olarak tanımlarsak, bu ortamların sadece Facebook ve Twitter ile sınırlı olmadığını da kabul etmemiz gerekir. Mesela e-posta, mesela anlık mesajlaşma… Bunlar İnternet tarihinde çok daha uzun süredir var olan, ve günümüzde bile yoğun olarak kullanılan Sosyal Medya kanalları.

Ne demek istediğimi anlatmak için, biraz daha temellere ineceğim. İnternet ve Web farklı şeylerdir. İki terimin de Türkçe olmaması, bu ikisinin iyice karıştırılmasına sebep oluyor sanırım. Farkları şu: İnternet, tüm Dünya’daki bilgisayarların birbirlerine bağlanmasını sağlayan dev bir ağ. Bu bağlantı TCP/IP denilen protokol sayesinde, IP’ler üzerinden sağlanıyor. Web ise, İnternet üzerinde sadece www ile başlayan sayfaların görüntülenmesini sağlayan bir servis. HTML denilen bir bilgisayar dili üzerinden sağlanıyor. Yani Web, İnternet üzerinde çalışan servislerden sadece biri.

İnternet dünyasında biz hep Web siteleri üzerinden düşünüyoruz aslında fark etmeden. Web sitesi trafiklerine bakıyoruz. Bu trafiği ölçmek için yazılımlar kullanıp, buradan elde ettiğimiz veriyle sitemiz ve kullanıcılarımız hakkında çıkarımlar yapıyoruz. Sosyal Medya trafiğimizi artırmak için Sosyal Medya sitelerinde şirket profilleri açıp, kampanyalar yapıyoruz.

Peki, sosyal medya trafiğinizi eksik ölçtüğünüzü söylesem? Arkadaşlarınıza eposta ile, chat programları ile link gönderiyorsunuz; bu linkleri Web Analitik sistemlerinde nasıl görüyorsunuz? Söyleyeyim: “doğrudan trafik” olarak. Çünkü web trafiği böyle ölçülür; bizim ölçtüğümüz sayfaya hangi sayfadan geldiğini görebiliriz. Ama gtalk’tan gelen bir linki açmak için Web tarayıcı ilk defa açılır ve bizim Analytics kodumuz bu ziyareti “direct/none” olarak işaretler.

The Atlantic’te geçtiğimiz gün yayınlanan yazısında Alexis Madrigal tüm sosyal trafiğin sadece %20’sinin Facebook’tan, %69’unun ise Kayıt Dışı Sosyal Medyadan geldiğini söylüyor. Buna “Dark Social” (Karanlık Sosyal) ismini vermiş. Bazıları da “Direct Social” (Doğrudan Sosyal) diyor.

Doğrudan trafiği biz hep “adresi yazarak gelenler veya favorilerine eklemiş olanlar” olarak yorumluyoruz. Artık favori linklerin pek kullanıldığını sanmıyorum, o halde “doğrudan trafik” insanların elle yazarak girdiklerini belirtiyor. O halde, Webrazzi Summit Canlı Yayın sayfasına doğrudan gelen yüzlerce ziyaretçiyi nasıl açıklayacağız? Bir tek kişinin bile elle yazabileceğini sanmıyorum bu URL’yi.

Elle yazılamayacak linklerin (yani ana sayfa dışındaki tüm sayfaların) aldıkları doğrudan trafik, Kayıt Dışı Sosyal Medya trafiğinin en ölçülebilir halidir. Bu trafiği de sosyal medya olarak düşününce, Webrazzi’nin son 30 gündeki sosyal medya kaynaklı trafiğinin yüzdesel dağılımı aşağıdaki gibi oluyor:

Mobil sitelerden, kısaltma servislerinden ve uygulamalardan gelen trafiği de birleştirerek baktığımızda, Facebook %35, Twitter %32 getirirken, Kayıt Dışı Sosyal en az %29’unu getirmiş sosyal medya kaynaklı trafiğin. Bir haber sitesinin doğal olarak Facebook ve Twitter üzerinden çok yoğun trafik aldığını düşünürseniz, hiç de fena değil. Burada verisini paylaşamayacağım pekçok ticaret sitesinde Kayıt Dışı Sosyal Medya trafiğinin Facebook ve Twitter’ın toplamından daha yüksek olduğunu söyleyebilirim.

The Atlantic için bu grafik, aşağıdaki gibiymiş:

Lütfen siz de kendi sitenizin Google Analytics veya Yandex Metrica hesaplarına girin ve trafik kaynağı “doğrudan” olan, ama açılış sayfası ana sayfa olmayan trafiğin oranına bir bakın. Sonra bunu diğer sosyal medya kaynaklarıyla karşılaştırın. Bu arada Kayıt Dışı Sosyal Medya trafiğinin ana sayfaya da geliyor olma ihtimali var, yani ana sayfa dışındaki sayfaların doğrudan trafiğinin bu Kayıt Dışı Sosyal trafiğin sadece en görülebilir kısmı olduğunu unutmayın.

Yorumlar (6)

  1. ikinci paragrafta e-posta ve anlık iletişimi sosyal medya kanalı olarak kabul etmek sosyal medyanın bu yazıda yanlış tanımlandığını gösteriyor. Bu da maalesef yazıda bahsedilen kayıt dışı sosyal medya istatistiğinin baştan yanlış hesaplanmasına yol açar.

    E-posta ve anlık mesaj yalnızca teknolojik bir iletişim şeklidir. Bunlar sosyal ağın içinde yer alabilir ve kullanılabilir ama tek başına kendi içerisinde bir sosyal medya kanalı oluşturamaz.

    Cevapla
  2. Mahmut Önder |

    Herhangi bir url bir kere ziyaret edildiğinde, ikinci defa gelmek için başlık bilgisindeki bir kaç kelimeyi yazarsanız. Google Chrome o URL’i size direk getirir.

    Tekrar tamamını yazmanıza gerek yoktur. GA için doğrudan yönlendirme kaynağı sayılır. Bir çok insan da “fa” yazarak “https://www.facebook.com’a girdiği gibi.

    Daha önceden aranıp bulunan bir URL’i tekrar google ile aratıp ve/veya sitenin içerisinde URL aramaktansa, Chrome’un önbellekleme yaptığı kendi yerel veritabanı içerisinde daha hızlı arama yapması, Chrome’un ön tanımlı arama motoru Google’da yapılacak arama sayılarının azaltarak maliyeti düşürür.

    Yine de sizin ziyaret bilginizi aldığı için Google için gerekli istatistikler Google’a gönderilmektedir.

    http://gs.statcounter.com/#browser-TR-monthly-201109-201209 Chrome kullanımı da hesaplarsanız, sadece gtalk ya da bir kaç basit anlık mesajlaşma servisi yerine daha sağlam bir kaynak olan Chrome’un yönlendirmesin hiç haberiniz yok sanırım.

    Dijital pazarlama ajansının kurucusunun dijital teknolojinin evrimini bilmemesi kadar aciz bir durum olmaması.

    Not: Google Reader gibi servislerin de GA üzerindeki etkisini de takip etmenizi öneririm. Ülkedeki Gtalk kullanımın yok denecek kadar az olduğunu biliyorsunuzdur diye düşünüyorum…

    Bir çok site bu linkten habersizdir.
    https://www.google.co.uk/search?q=Track+clicks+as+a+traffic+source+in+Google+Analytics
    Neyse ki http://feedproxy.google.com/~r/webrazzi/~3/DdBkmff1Wds/
    linki ile geldiğimde doğru sayılacaktır.

    Cevapla
  3. Bence eksik bilgi var yazıda. Dark Social dediğiniz girişlerin önüne geçmek birçok yöntemle mümkün. En basit ve yaygın kullanılanı söyleyeyim: bit.ly sitesi üzerinden e-postalar veya anlık iletiler için ayrı linkler oluşturup bunların tıklanma sayılarını tespit ederek Analytic veya metrica’nın verdiği rakamlardan çıkararak tespit edebilirsiniz. İsterseniz kendi domainiz altında benzer bir sistem kurup yapabilirsiniz? Başka bir sorun var mı?

    Cevapla
  4. Yazi yorumlarla birleşince anlam taşımaya başlamış.

    Cevapla
  5. Berk kerpic |

    Son zamanlarda okudugum en iyi analiz. Yorumlardan anladigim kadariyla bazi arkadaslar deginilen noktayi tam anlamamislar. Tekrar okumalarinda fayda var..

    Cevapla
  6. Kutlay Topatan |

    Bu yazinin gerekcesini anlamak icin sanirim ciktigi kanali (atlantic’deki yazi) okumak, inclemek gerekiyor. Ama o yaziyi okuyup, kendi icindeki celiskileri gorunce buradaki yanlislarda biraz netlesmeye basliyor.

    Gozden kacmis teknik bir detay var burada. Egerki trafik https kaynak uzerinden baska bir domain’e geliyorsa , http_referer bilgisi aktarilmaz. Facebook ve Twitter guvenlik nedeniyle ve hakli olarak, hesaplarin https uzerinden calismasi icin ciddi reklam yaptilar. Yani onlardan gelen trafigin birkismi burada bahsi gecen “kayit disi sosyal medya” altinda kaydedilecektir. %29 un icinde gizlenen (kayit disi?) FB ve twitter trafigi var anlasilan.

    Ayrica webrazzi’nin anasayfasinin mi yoksa daha derinlerdeki bir sayfanin mi istatistikleri toplanmis tam acik degil burada.

    Son olarak da yazar bu bilgi ile okuyucunun ne yapmasini bekliyor? Oldu da ben sayfamin %40 trafiginin o bahsi gecen yerlerden geldigini gordum, sonuc? Nasil bir yarari var bana?

    Bir sonraki yazida bu konulara daha derin deginerek cikarimlar yapilirsa, bizde keyifle okumaya, adres barimiza yazmaya ve hatta arkadaslarimiza email olarak linkini gondermeye devam ederiz 😉

    Cevapla

Bir Cevap Yazın