Karbon salınımının yüzde 24'üne etki eden ulaşım sektöründe değişen algı

Ulaşımda elektriğin kullanılması, özellikle elektrik bileşi­minde yenilenebilir kaynakların kullanıldığı ülkelerde karbon ayak izini büyük ölçüde azaltabiliyor.
Karbon salınımının yüzde 24'üne etki eden ulaşım sektöründe değişen algı

Ulaşım tercihleri son bir yılda -virüs salgının etkisiyle- değişiklik göstererek etkilendi. Özellikle nüfus yoğunluğu nedeniyle salgın öncesinde de sosyal mesafelenmenin mümkün olmadığı şehirlerde daha güvenli, daha çevreci, daha bütünleşik bir sistem oluşturma önemli hale geldi. Çünkü Uluslararası Enerji Ajansı'nın verilerine göre karbon salımının yüzde 24’ünün ulaşım kaynaklı... 

Elektrik, ulaşımda daha yaygın kullanılıyor

Bu da elektrikli araç kullanımına geçiş sürecini daha çok hızlandırılması için zemin hazırlıyor. Artık, ulaşımda elektrik daha yaygın olarak kullanılmaya başlandı. Özellikle elektrik bileşi­minde yenilenebilir kaynakların kullanıldığı ülkelerde, karbon ayak izini büyük ölçüde azaltabiliyor.

2019’da hem İrlanda hem de İsveç, 2030’a kadar yeni benzinli ve dizel araçların satışını yasaklamayı planladı­ğını duyurmuştu. Buna paralel olarak içten yanmalı araçları 2050 yılına kadar veya öncesinde yasaklamayı he­defleyen düzenlemeler en az 18 ülkede yürürlüğe girmişti. Bir taraftan ulaşım sektöründeki yenilenebilir enerji kay­nakları için başlıca fırsatlar arasında yer alıyor. Dijital teknolojiler de ulaştırma işini değiştirip dönüştürerek daha çekici hale getiriyor.  Araç paylaşımına imkan sağlayan uygulamalar bunu kolaylaştırıyor. Emisyonları düşürme potansiyeli büyüyor. 

Fransa eski arabasını verip elektrikli bisiklet alana 2500 euro vermeyi planlıyor

Bununla birlikte elektrikli scooter ve bir istasyona kilitlenmesi gerekmeyen paylaşımlı bisikletler gibi yeni ulaşım araçları da dikkat çekiyor. Fransa, vatandaşlarını eski arabalarını takas etmeleri ve elektrikli bir bisiklet almaları için 2 bin 500 Euro vermeyi planlıyor. Bu tasarı, Fransa hükümetinden ön onayı aldı bile. Eğer teklif kabul edilirse, Fransa bunu yürürlüğe sokan ilk ülke olacak.

Finlandiya'da vatandaşların 2 binden fazla e-bisiklet, bin yeni düşük emisyonlu araba ve 100 toplu taşıma bileti finanse etmek için kullandığı benzer bir indirime sahip. Litvanya da geçen yıl, Çevresel Proje Yönetim Ajansı (APVA), eski arabaları ile ticaret yapanlara 1000 Euro teklif etti. Program, 8 bin 500'den fazla kişinin hibe için başvurdu. 

Türkiye'deki durum

Salgın, ulaşım konusunda Türkiye'de de değişim sürecini tetikledi. Tüketiciler artık elektrikli bir araca geçiş yapılmasının, karbon ayak izinin azaltılmasında en önemli adım olarak görmeye başladı. Bu kapsamda 

2011-2020 döneminde Türkiye'de yüzde yüz elektrikli araç sayısı 2 bin 500'ü aştı. Türkiye genelindeki otomobil satışlarında hibrit araç satışları toplamda 22 bin 272'yi geçti. Temsa, Karsan, Ford, Toyota gibi dev markaların, Türkiye'de ürettikleri elektrikli ve hibrit modellerin yurt dışına ihraç edilmeye başlandı.

Bir taraftan 2016'dan sonra Fransa, Portekiz, Belçika gibi Avrupa ülkeleri başta olmak üzere ABD'de hızlı biçimde yayıldı.elektrikli scooter'lar,  Türkiye'de yaygınlaşmaya başladı. Büyük kentlerde artan araç trafiğine bir çözüm olarak ortaya çıkan elektrikli skuterlar için geçen günlerde Ulaştırma ve Altyapı, Çevre ve Şehircilik ile İçişleri Bakanlıkları Resmi Gazete üzerinden "ELEKTRİKLİ SKUTER YÖNETMELİĞİ" yayımladı. Amaç, paylaşımlı e-skuterların diğer ulaşım türleri ile entegre, sürdürülebilir bir ulaşım sistemi içerisinde gelişimini sağlamak üzere pazara giriş şartlarını ve hizmet üretenler ile hizmetten yararlananların hak, yükümlülük ve sorumluluklarını belirlemek oldu.