x

Instagram’dan satış yapmak yasal mı?

instagram-da-satis-yapmak

Konuk yazarımız Av. Seval Sönmez Durmuşoğlu kurucusu olduğu ticaret ve bilişim odaklı hukuk bürosunda avukatlık hizmetleri vermektedir.

Instagram’dan aldığınız pantolonun üzerinize olmadığını düşünün veya sipariş ettiğiniz gelin çiçeğinin elinize ulaştığında fotoğrafı ile alakası olmadığını. Size bir çeşit hayaller-hayatlar sendromu yaşatıldığını ve ürünü iade etmek için butik profiline girdiğinizde aşağıdakine benzer açıklamalara rastladığınızı düşünün.instagram-dan-satis-yapmak

Siz veya yakınlarınız buna benzer hikâyeler yaşamış olabilir. Eğer henüz yaşamadıysanız çok yakında yaşayacak olabilirsiniz ve bu durum hukuki açıdan kesinlikle incelemeye değer bir konudur.

Instagram’dan satış yapmak

Çılgın emojiler kullanılarak ‘iade yoktur, değişim için 5 gün süreniz vardır‘ vb. açıklamalar Instagram’da aldı başını gidiyor. Peki son yıllarda e-ticaret konusunda en çok konuşulan hususlardan biri olan ‘sosyal e-ticaretin’ hukuki boyutu gerçekten bu mu? Türkiye’de gönül rahatlığıyla Instagram’dan ayakkabı, parfüm veya gözlük alamayacak mıyız? Bu yazıda bu sorulara cevaplar birlikte cevap arayalım.

Instagram’da vergi ödemeden satış

Her şeyden önce Instagram’da yapılan satış faaliyetinin gelir elde etme niyetiyle ticari bir faaliyet olduğunun altını çizmek ve bu sebeple satış yapacak kişilerin vergi mükellefi olduğunu belirtmek gerekir. Hem pastam dursun hem karnım doysun denilemiyor. Vergi mevzuatı bize ‘eğer gelir elde edecekseniz, vergisini de ödeyeceksiniz’ diyor. Şöyle ki Vergi Usul Kanunu’nda satılan mal ve emtialar için fatura kesme yükümlülüğü düzenlenmektedir. Fatura, satıcının gelir elde etmek amacıyla yürüttüğü faaliyet neticesinde elde ettiği gelirin tespiti için önemli olduğu gibi, bundan doğacak vergi yükümlülüğü kapsamında oluşan vergi borcunun belirlenmesinde de önemli bir delil niteliği taşımaktadır.

Satışa başlamadan önce mutlaka fatura kesmek ve mevzuattan doğan vergi yükümlülüğünü yerine getirmek için satış yapacak kişilerin vergi mükellefi olmak adına ilgili tedbirleri alması gereklidir. Bu sebeple Instagram’da bu tür bir satış faaliyetine başlamadan önce mali müşavirlerden konu ile ilgili destek alınması yeni nesil girişimcilere fayda sağlayacaktır.

Instagram’da Satışın Hukuki Niteliği

Bugün Instagram’da, yarın Snapchat’te veya gelecekte adını henüz bilmediğimiz başka bir sosyal ağda benzer durumları yaşamamız mümkün. Fakat hangi mecrada olursa olsun satıcı ve tüketicinin bir araya gelmediği, ürünlerin uzaktan pazarlanması üzerine kurulmuş bir sistem mevcutsa, bu sistem çerçevesinde alıcı-tüketici ve satıcılar arasında kurulacak ilişki mesafeli sözleşmedir. Mesafeli sözleşmeler mevzuatla çerçevesi çok detaylı çizilmiş sözleşmelerdir. Her ne kadar sosyal medyanın ruhuna veya Instagram’ın paylaşım sınırlarına uygunluğu hatta uygulamasının nasıl olacağı tartışılır olsa da hukuki çerçeveden baktığımızda Instagram satışlarında da aşağıda özetle yer verdiğimiz hükümlere uyulması zaruridir.

Ön bilgilendirme

Satışın gerçekleşmesinden önce Instagram butikleri mutlaka şirketleri hakkında ticaret ünvanı, MERSİS numarası, iletişim bilgisi ve benzeri tanıtıcı bilgileri tüketiciye bildirmelidir. Ürün fiyat bilgisi verirken vergi ve nakliye masraflarını da belirtmelidirler. Her ne kadar ‘kesinlikle iade yoktur‘ temalı Instagram butik profilleri günden güne çoğalmaktaysa da bu yanlıştan vazgeçip tüketiciyi cayma hakkından haberdar etmek durumundadırlar.

Talep edilen mal cayma hakkı istisnası kapsamında ise müşterinin cayma hakkı kullanmasının mümkün olmadığı bilgisini de vermek durumundadırlar. Son olarak da sözleşmeden doğabilecek uyuşmazlık durumunda başvurulabilecek Tüketici Hakem Heyeti veya Tüketici Mahkemesi gibi mercileri bildirmek durumundadırlar.

Cayma Hakkı

Satın alınan ürün cayma hakkının istisnaları kapsamında değerlendirilemeyecek bir ürünse tüketicinin Instagram butiğinden aldığı ürünü teslim aldığı tarihten itibaren iade etme hakkı mevcuttur. Dikkat edilmesi gereken nokta; bu hakkın kullanılacağı bilgisini yazılı olarak iletmektir. Bu durumda satıcı, bu bildirimin kendisine ulaştığı tarihten itibaren 14 gün içerisinde ürün bedeli ve kargo masrafını tüketiciye iade etmekle yükümlüdür.

Tüketici cayma hakkını kullanmak istediği halde satıcı bu hakkın kullanılmasını kabul etmiyorsa alınan ürün bedeli 3.000 TL ve altındaysa Tüketici Hakem Heyeti’ne bu bedelin üstündeyse Tüketici Mahkemesi’ne başvurarak konuyu yetkili mercilere taşıyabilecektir.

Sözleşme Şartlarının Bildirilmesi

Instagram’da mevzuata uygun satış yapmanın bir diğer zorluğu da sözleşme şartlarının mutlaka satış öncesinde tüketici tarafından görülmesi ve tüketiciden onay alınması konusudur. Genelde siparişlerin Whatsapp ve benzeri uygulamalarla alındığını görmekteyiz. Burada satıcıların yaratıcı ve pratik çözümler bulup siparişi teyit etmeden önce mutlaka tüketiciye sözleşme koşullarını iletmesi ve iletilen uzaktan iletişim aracına uygun olarak da tüketicinin onayını alması gerekiyor.

Sipariş İle İlgili Yükümlülükler

Tüketici satın almayı gerçekleştirdiğinde siparişin alındığı bilgisinin de tüketiciye gecikmeksizin elektronik iletişim araçları ile bildirilmesi gerekmektedir.

Yukarıda paylaştığımız bilgiler yükümlülüklerin üst başlıkları olmakla birlikte burada kaleme alamadığımız birçok detay düzenleme de mevcuttur. Dolayısıyla Instagram başta olmak üzere alıcı ve satıcıların bir araya gelmeksizin uzaktan iletişim araçları ile kurmuş olduğu mesafeli sözleşmelere dayalı alış verişlerde satış süreçlerinin muhakkak hukuki değerlendirmeden geçirilmesi gerekmektedir. Tüketicilerin ise bu noktada hukuk bilinci kazanmaları yukarıda saydığımız yükümlülüklerin satıcılar tarafından dikkate alınması için önem kazanmaktadır.

Aksi halde ‘benim beğendiğim ürün bu değildi, fotoğraftakine hiç benzemiyor, üzerime olmadı, ayağımı sıktı, nasıl iade olmaz’ gibi şikâyetler alışveriş dünyamızda yankı bulmaya devam edecektir…

Görsel Kaynak: Shutterstock

Yorumlar (18)

  1. İnstagram’ın çıkış noktası fotoğraf paylaşımı değil miydi? Neden ille de bu yola giriliyor. Sponsorlu bağlantılar yeterli değil miydi? İlk başta bu insanlar İnstagram’ı alışveriş için kullanmamalılar.

    Cevapla
  2. Emin Karagil |

    İnstagramda satış yapanları tespit edip edevletten şikayet ediyorum. Çok kişi hesabını kapatıp gitti çünkü banka hesapları incelemeye alınıyor. Ayakkabı, tekstil, gıda her türlü sektörleri günübirlik takip ediyorum. Mali açıdan ciddi yaptırımları var. Şirket olmadan, vergi vermeden satış yapanlara karşı birlik olup köklerini kurutmalıyız.

    Cevapla
    • Cemal Soydemir |

      kardeşim peki google facebook bir kuruş vergi vermeden çuvallaparakazanıyor ülke aliexpress in çöplüğüne dönmüş onlarada bişi yapabiliyomusun

      Cevapla
    • Elektrik faturandan başkasının kullandığı kaçak elektriği kayıp kaçak adı altında sana ödetip bunu yasal hale getirenler için ne yaptın bende sana bunu sorayım ? onlara gücün yetti mi yetmiyor mu ? insanlar internet kullanmak için zaten vergi ödüyorlar. su faturası elektrik faturası kayıp kaçak faturası çöp vergisi her üründe kdv kdv vergi vergi. bi nefes alma vergisi lazım galiba ?

      Cevapla
    • dostum senin derdin ne anlamadım ya bu işi yapanlar sadece vergi vermemek için mi yapıyo sanıyosun sorarım sana kim şuan düzgünce yaşıyor söylesene asgari ücret 1300 iken açlık sınırı 3000 lerde iken belki bunu yapanlar ek gelir elde etmek istiyor birol bey yazmış elektrikden kayıp kaçak bedelini ayrıyetten kullandığının 2 katı öderken vergiyle kayıp kaçak bedelini ödetirken sesin çıkıyomu şikayet ediyomusun mahkemeye çıkıp hakkını arıyomusun o zaman benim gözümde ADAMSIN yok ben işime geldiği gibi yapıyorum diyosan kusra bakmıycaksın yanlış yapıyosun tamam işi üc kağıda yatıranda vardır yok demiyorum ama bunu sen bilemessin bunu çok matah bir şey miş gibi anlatınca kusra bakmıycaksın yanlışsın

      Cevapla
    • Kardeşim, madem bu kadar duyarlı ve kanuncu bi insansın. Ülkede milyonlarca dolar kazanıpta vergi vermeyen şirketler kimlerdir diye araştırıp bulup bunların peşine düşsene. İnsanlar aşırı pahalı mal almaktan bıktı artık. 1.400 TL asgari ücretle kişisel ihtiyaçlarını karşılayamaz oldular. Mecburen ihtiyaçlarını güvenilir ölçüde internetten yapıyorlar. Orada düzgün satış yapan insanlar var. Bu insanların üç kuruş kazancı sana niye battı ? Gücün sade güçsüz vatandaşamı yetiyor? Dünyada online ticaret destekleniyor, hatta teşvik ediliyor. Dünyada bir çok ülkede internetten bireysel satışlar vergiden muaf şekilde destekleniyor. Amaç uygun fiyattan insanları aldatmadan mikro ekonomik ölçülerle ilerleyen bir ekonomik sistem. Köstek olma destek ol yapıcı ol çözüm odaklı ol.

      Cevapla
    • niye kökünü kurutuyorsun ki amaç ne bayanların bir çoğu oradan gelir elde ediyor çember örtü havlu bence gayet güzel bişi kadınalrın para kazanması

      Cevapla
  3. Adamın Biri |

    Yazı basitleştirilmiş hukuk dilinde, böylesi güzel ama olmayaydı da olurdu.

    Hukuktan anlamayan akıllı insanlar zaten bu seviyede biliyor durumu.

    Ne güzel basit bir soru sorarak buraya çekmişsiniz, kısa sorulara kısa cevaplar vere vere ilerlenebilirdi.

    Bu haliyle yazının demek istediği şu (gibi görünüyor):

    – hacım o işler çok karışık,
    – acayip detaylar var,
    – ilerde sorun yaşayabilirsin,
    – bence hiç bulaşma.

    Cevapla
  4. Şimdi büyük e-ticaret sitelerinde urun satmak çok zorlaştı ve sanırım bu yüzden çok revaçta Instagram

    Cevapla
  5. birlik olup her ilde şube açalım, hatta bir kaçını sallandıralım bak satıyorlarmı, ne önemli bir amaç seçmişsin kendine, duyanda instadan millet milyon kazanıyor sanacak, milletin üç beş kuruş kazancı neyinize batıyor, bırakın kazansın, amerikada bu tip küçük girişimler 90ların sonundan beri vergisiz şekilde destekleniyor, devlet e ticaret kanunlarıyla maalesef herkese açık olan internet denen aleme sınırlar getiriyor. mikro ekonomik girişimcilik engellenmemeli. kayıt altına alınıp rekabet şartlarına uymak kaydıyla belli bir ciroya kadar vergisiz teşvik edilmeli, özellikle girişimci bayanlara, annelere, ve engelli kardeşlerimize bu imkanlar verilmeli.

    Cevapla
    • Cemal Soydemir |

      evet sonuna kadar sana katılıyorum aliexpres in çöplüğüne dönmüş ülke ona bişi diyen yok gariban 1-2 tl kazansa çullanıyorlar üzerine

      Cevapla
  6. Herkese merhabalar,

    Gördüğümüz kadarıyla bu aralar sıkça instagram üzerinden satış yapmanın vergisel boyutuyla ilgili konuşuluyor. Doğrudur, tartışılması ve mutlaka yapıcı bir çözümle gelinmesi gereken bir konudur.  Ama, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesi uyarınca evde yapılan ürünlerle ilgili vergi muafiyetleri tanımlanmıştır. Yani aslında bu konuda belli şartlarda vergi muafiyeti var. Ancak; şahıs olarak internetten satış yapma konusu çok açık değil ve biraz iş karışıyor maalesef..

    Tabi bir de bu işin; evde pasta/kurabiye/cupcake veya genel olarak her türlü yiyecek hizmeti verenlerle ilgili, gıda boyutu var. Yani; gıda üreten ve son tüketiciye sunulan tüm yerlerin Gıda ve Tarım Bakanlığınca kayıt altına alınması gerekliliği konusu da önem kazanıyor. Üstelik burada sağlık söz konusu. Biz de özellikle evden pasta, kurabiye vb. yaparak ek gelir elde eden ev hanımlarına aracılık ederek destek olmayı çok istedik; bunun için Bakanlıktan bilgi talep ettik ama Bakanlık cevabında; bunun da izne tabi olduğunu (bu yerlerin ev dahi olsa kayıt altına alınması gerektiğini) bize bildirdi. 

    Ev hanımlarımıza gelir sağlanması, ekonomiye katkıda bulunması gibi açılardan bu konuda da uygun bir yöntem bulunmasının çok iyi olacağı düşüncesindeyiz. Özellikle butik pasta sektöründe, pastaneler bile ev hanımlarımızdan yararlanarak çok özel hizmetler verebileceklerdir. 

    Yani sonuç olarak belli bir gelirin üstünde olmadığı sürece, özellikle ev hanımlarımıza hem vergisel olarak hem de gıda izni açısından önlerinin açılmasının iyi olacağını değerlendiriyoruz.

    Cevapla
  7. Instagramdan satış yapmak, potansiyel müşteriler olan ziyaretçilerin e-ticaret sitesi ürünleri içerisinde doru ürünü bulması ve satın alması ihtimaline oranla, ziyaretçinin her defada gördüğü bir ürünü beğenmesi halinde incelemesi, beğenmemesi halinde sayfasında aşağıya doğru kaydırmaya devam etmesi nedeni ile hem satıcı hem alıcı tarafında kolaylıklar sağlamaktadır.
    Tüm online mecralarda yapılan satışlarda olduğu gibi, internetten satış yapmak için özel bir izin veya yasal zorunluluk yoktur. Ancak sattığınız ürüne irsaliye ve/veya fatura kesmeniz, ödemeyi fatura sahibi işletme hesabına almanız ve mesafeli satışlar yönetmeliğine uygun hareket etmeniz gerekmektedir.
    Burada ürünün doğru anlatılması, aynı ürün gönderilmesi, cayma hakkı, iade ve değişim hakkı, ayıplı ürünün telafisi, satış sonrası iletişim, garanti şartları gibi bir çok alanda satıcının yaptığı satış ve ürünün ardında durması gerekliliktir.
    O nedenle, instagramdan satışa başlayacak girişimcilerin veya ilave satış kanalı olarak instagram butiği düşünenlerin bu işe başlamadan önce iyi bir projeksiyon ile iş planı hazırlaması gereklidir.
    Neyi satacağım, nasıl paylaşacağım, nasıl satış yapacağım, fatura-kargo-ödeme üçlüsü nasıl olacak, kaç paylaşımdan sonra ürün paylaşmalıyım, ürün dışı paylaşımlarım neler olmalı, günde kaç fotoğraf ve hangi saatlerde paylaşmalıyım gibi çok detaylı sorulara cevap bulmaları instagramda satış başarılarını arttıracaktır.

    Cevapla
  8. Sosyal medyanın ticari ilişkilerde ki rolü git gide büyüyor.

    Cevapla
  9. İnstagram Butiği Açmak Ve Satış Yapmak ile ilgili Başarı hikayem ve tüm taktikler ile karşınızdayım. instagramda butik açmayı düşünen herkes için hazine niteliğinde bir eser! http://www.instakitap.com

    Cevapla
  10. Ya ben anlamıyorum baba parası olmadan para kazanmanın bi yolu yok mu instagramı düşündüm
    yani şöyle bişley yok mu mesela instagramda kaydımız olsa ve devlet sırf instağram sayfası için vergi almak üzere bi düzenleme yapsa yani bence bu olabilir sanki bi ara duymuştum
    ben kimsenin hakkıına girmek istemiyorum vergimi ne satıyosam ödeiyim ama bu kadar küçük satışlar için böyle teferruatlarla uğraşmıyım

    Cevapla
  11. İnstagramda satış yapmak yasal. Müşteriyi bilgilendirmesi gerek Ürünün kapıda Kontrollü gönderilmesi gerek fakat bu konuda bişey söylemek istiyorum Kargolar çok vizdansız. nekadar kapıda kontrollü olsa bile kargoların çoğu baktırtmıyor. Örnek geçen bi pantolon siparişi verdim evde yoktum ertesi gün kargo gelmiş bizikiler almış paketi, içinden gömlek çıktı.
    gönderici firmanın whatsapp gurubundan yazdık cevap yok beni grupdan engellemişler kargoyu arıyoz meşgul sürekli gelde delirme

    Cevapla

Bir Cevap Yazın