x

Şeffaf e-ticaret mümkün olabilir mi?

e-commerceŞeffaflık konusu ticarette oldukça önemli bir kavram. Gerek ticarette, gerekse de e-ticarette şeffaflık hem tüketiciler, hem de üreticiler için büyük anlam ifade ediyor.

Bu yazıyı yazmaya karar vermeden önce, şeffaflık konusu ile ilgili bazı araştırmalar yaptım. Aslında benim değinmek istediğim konu ile ilgili çok yakından ilgisi olmasa da, dünyada yolsuzlukla savaşan, dürüstlük ve hesap verebilir olma ile ilgili çalışan Tansparency International adlı bir örgüt olduğunu öğrendim. Türkiye ayağında da Şeffaflık Derneği olarak benzer amaçlarla faaliyetlerini yürütülüyor. Belki siz de bu oluşumların faaliyetlerini incelersiniz fakat benim en çok dikkatimi çeken konu burada yer alan hesap verilebilir olma ilkesi. Bu ilke aynı zamanda World Trade Organization‘ın da bir ilkesi.

Hesap verilebilirlik kişisel olarak benim için önemli bir kavram. Elbette ticareti yapan hiçbir kişi, yaptığı kârı açıklamak zorunda değil. Ancak bunu yapan firmalar, şeffaf olma yolunda çok da önemli bir adım atıyorlar.

E-ticaretin en büyük avantajlardan birisi de, tabii ki sergileme maliyetleri, mağaza personeli gibi kalemlerden yapılan tasarruf. Bu da e-ticaret açısından, geleneksel ticarete nazaran bir avantaj ve maliyetlerin düşmesini sağlıyor.

Oxford gömleğin gerçek maliyeti

Yukarıda hem benim çok hoşuma giden, hem de yukarıda anlattıklarımı bir örnekle anlatmak istiyorum. Bu örnek sizler için daha önce haberleştirdiğim bir girişim olan Everlane‘den.

Everlane adlı e-ticaret girişiminde, sevdiğim Oxford fit gömleği incelerken, ürünün özelliklerinde çok dikkat çekici bir tabloya rastladım. Aynı zamanda üretimi de kendi yapan Everlane markası, bu ürünün maliyetini yazmış. Kumaş hammedesinin maliyetinden kesime, dikiş maliyetinden nakliye masraflarına kadar her şeyi hesaplamış. Yukarıda da görebileceğiniz gibi, gömleğin gerçek maliyeti 26.92 dolar. Gömleğin Everlane’deki satış fiyatı ise 55 dolar. Yani Everlane için gömlekten ettikleri kâr belli.

Ülkemizde tekstil sektörü oldukça gelişmiş olmasına rağmen, Everlane modelindeki gibi kendi üretimini kendi yapan ve kendi markasıyla bir e-ticaret markası oluşturan firma ya yok, ya da sayısı yok denecek kadar azdır diye düşünüyorum. Ancak benim hoşuma giden en büyük özellik, burada markanın edindiği şeffaflık stratejisi olmuş durumda.

Sizce bunu Türkiye’de bir markada ya da e-ticaret sitesinde görmemiz mümkün olur mu?

Yorumlar (11)

  1. Keşke dediğiniz gibi olabilse sektörler. Maalesef ben olacağı kanaatinde değilim, üretici ayağı bunu yapmaya kalksa dahi oraya yazacağı maliyetler gerçek maliyetleri olmayacaktır (bunun bir sebebi de kendilerini dahi net maliyetleri konusunda yetersiz bilgileri) ve e-ticaret ayağına gelecek olursak ben şuan ki algıda eğer e-ticaret sitesinin iletişim bilgileri varsa ve ulaşılabiliyorsa şeffaftırlar. Umarım bir gün bu algılar düzelir

    Cevapla
  2. Sami cim çok güzel araştırmışsın çok güzel söylemişsin. Şeffaf lıktan kastının sadece ürün maliyetlerinin açıklanması olmadığını anlıyorum .

    Şirket karlılığının ve belki başka kalemlerin bir şekilde kamuoyu ile paylaşılmasının getireceği etkileri merak ediyorsun.

    Muhtemel suretle , ticaret hayatta nefes almak istiyorsanız bir kaç kabuğunuzun olması gerekir bazı katmanlarda ki kabuklardan içerisi görünmemeli.

    E-ticaret te karlılık konusunda gelir isek ben bununla ilgili sayfalar dolusu yazdım zaten webrazzi haberlerinde ve kendi bloğumda . Şu sıralar e-ticaret te karlılık büyük sıkıntı . Şirketlerin mali durumların gün yüzüne sermesi eğer onlara negatif bir etki yapacak ise sanmıyorum ki bir firma çıkıpta bunu yapıp batışı göğüslesin . ( belkide işe yarar bilmiyorum ) Yatırım alma sürecinde her şeyin toz pembe gözükmesini sağlamak için zaten bin türlü oyunlar oynanırken ….

    Yukarıda paylaştığın site ve görseller de zaten ( bence ) bir marketing tarzı . Farklı bir noktadan insanları yakalamaya çalışmış , işe yarayacak yada yaramayacak bundan emin değiliz ama şeffaflık gibi manevi, insanın doğasına tabi bir kavramın ticaret gibi maddi tamamen kapital ve emtiaların oluşturduğu bir dünya içerisinde işlemesi gerçekten şirketlerin DNS ını bozabilir.

    Ve bozabileceğinden dir ki şirketler buna yanaşmayabilir . Halka açılan şirketler vardır biliyorsunuz belki onları örnek gösterebilir , onlarda sadece “gerektiği kadar açıklamayı yaparlar . Veya belirli büyüklükte şirketlerin devlete bildirdiği verilere ulaşmanız mümkün olabiliyor . Ama bunlarda da ne kadar süpükaltif hareketler olduğunu artık bilmeyen yok sanırım .

    bir kaç not daha bırakalım ;

    E-ticaret dahilinde saydığımız tasarruf kalemleri sonradan yerini bir çok masraf kalemine bırakabiliyor. Bende bunun farkında çok sonra vardım . Keşke bu kadar masrafsız olsa idide % 20 – % 25 kar marjı ile büyüyebilen şirketler olsa idi kapanan değil .

    Masraf az ama neye göre az ? Fiziksel dünya ile karşılaştırp durursan “kısır döngüden çıkamassın” .

    Bu masrafların az olmasından fayda ile sana kalan yani kalabilirse nakit , senin büyümeni sağlayabiliyorsa , pazarlama giderlerini karşılayabiliyorsa , rekabet yapmana imkan veriyor ise tamam o zaman bir anlam ifade ediyor ama malasef masraf kalemleri az derken önünü alamadığın onlarca masraf kalemi seni bekliyor oluyor.

    Yani yazını okudukça aklıma bir sürü şey geliyor :/ , şeffaflık deyince , şu haberi okuyan kişiler arasından acaba kaç tanesinin sigortası maaşı üzerinden yatıyordur bu bile güzel Ülkemin kutsal sorunlarından bir tanesi.

    Cevapla
  3. tabiki şeffaf olmak güzel birşey hem satıcının samimiyetini belirler hem de kullanıcıların hoşuna gider ama ülkemizin şartlarında fiyatlar maliyetler sürekli değiştiği zam geldiği için yada başka sebeplerden ötürü maliyetler tam belirli olmaz. Zaten ticari jargon da herkes fiyatını vermez verse bile diğer kurumsal müşterilerine veya tedarikçileriyle büyük bir antlaşmazlık çıkar.

    Cevapla
  4. Şeffaflık ok, güzelde bir örnek vermişsiniz ama onların yazdığı rakamı sadece okuduğumuz kadarıyla biliyoruz.Ne kadarı doğru ? Bizde yazalım ozaman maliyeti 100 TL(Halbuki 20TL) biz 150 ye satıyoruz diyelim al sana şeffaflık.

    Cevapla
  5. Biri bu hakan yalçın abimizi durdursun post gibi yorum mu olur, bu bilgileri webrazzide post olarak yayınlasın 🙂

    Cevapla
  6. Burak Nebioğlu |

    Şu kısım ilginç geldi bana.
    “E-ticaretin en büyük avantajlardan birisi de, tabii ki sergileme maliyetleri, mağaza personeli gibi kalemlerden yapılan tasarruf.”
    Acaba kaç tane aylık 100 bin – 150 bini bulan reklam harcamaları yapıyor. Yada kaç tanesinde 10 yada 15 kişilik müşteri hizmetleri ekibi var. Yada kaç tanesi sattığı ürünlerin %100 ne fatura kesiyor. Yada kaç tanesi depo karışıklığını önlemek için belli otomasyon yada yazılımsal yatırımlar yapıyor. Yani yukarda saydığını maliyetler olmayabilir ama diğer tarafdan eticaret uca bucağı olmayan maliyet ve yatırımlar çıkıyor. Yani kısacası eticaret fiziksel mağazadan daha az maliyetli değil bence.

    Cevapla
    • Bu da e-ticaret açısından, geleneksel ticarete nazaran bir avantaj ve maliyetlerin düşmesini sağlıyor.

      bana da ilginç geldi. eskiden fiyat farkı var olsa da artık kalmadı diye düşünüyorum.

      Cevapla
      • Burak Nebioğlu yerden göğe haklısın ve bundan dolayıda %20 – %25 kar marjları ile girdikleri pazarda büyüyemiyorlar ya cepten yada koparabilirlerse yatırımcı parası ile “dönebildikleri yere kadar” dönüyorlar .

  7. Bizde üretici samimi oldu diyelim. Üretimin ilk aşamasından son aşamasına kadar şeffaf bir şekilde maliyetleri açıkladı tüketicinin yorumu; oha çüş ne kadar pahalı 🙂 hakan yalçın’a bu konuda katılıyorum bizim ülkemizde bakış açısı farklı bu olgunluğua ulaşır mıyız bilemiyorum. Bu haberi okurken dahi yanımdaki arkadaşımın yorumu everlane’ın oxford gömleğindeki maliyet fiyatlarının gerçek olduğu ne malum 🙂 gerisini siz düşünün artık…

    Cevapla
  8. Her üreticinin bu kadar detaylı maliyet muhasebesi yapabilecek kadar sistemli olabileceğini sanmıyorum. Oxford’un şeffaflığı şov yapmaktan başka bir şey değil bana göre.

    Cevapla

Bir Cevap Yazın