x

İnternette Kara Delik mi Var? -> Facebook

Kara DelikFacebook’tan bahsediyorum. 2004 yılı başında adını bile bilmediğimiz thefacebook.com, bugün online içeriğin kara deliği olmuş durumda. Zuckerberg, bir yandan webde üretilen tüm içeriği mavi gemisine çekerken, diğer yandan da yeni içeriklerin Facebook içerisinde oluşturulması için tam yol ileri diyor.

Resmi rakamlar halen 500 milyon desede, popüler sosyal ağın bugün 700 milyon civarında üyesi var. Çin’i aradan çıkarırsak, kabaca, dünya genelindeki her iki internet kullanıcısından biri Facebook’ta. Üstelik bu büyük kitle internetin en aktif kullanıcılarını içinde barındırıyor. Facebook kullanıcıları içinde paylaşanlar ve tüketiciler çoğunlukta ama üreticiler de Facebook’u fazlasıyla tercih ediyor. Sadece kullanıcılar değil, her türlü çevrimiçi ve çevrimdışı kaynak da mavi geminin yelkenlerini şişiriyor.

Varolan İçerikler

Üretilen tüm görsel ve yazılı içerikler (durum güncellemelerinden ve yorumları katmıyorum) o veya bu şekilde Facebook’a gidiyor. Notlarla, rsslerle, sayfalarla, paylaşımlarla.. Yazılı içeriklerin önemli bir kısmı kalıcı olarak Facebook’un parçası oluyor. Wikipedia bile ilgi alanlarımız altında Facebook’a hizmet ediyor.

Videoların Facebook’tan kaçma şansı neredeyse sıfır. Kendi video paylaşım altyapısını kullanan Facebook, Youtube videolarının dahi popüleritesini belirliyor.Youtube videoları Facebook’ta izleniyor, Facebook’ta paylaşılıyor, yorumlanıyor, beğeniliyor.

Yeni İçerikler

Yeni içerik kaynakları olabilecek web siteleri de Facebook’ta kuruluyor. Web teknolojisine paralel gelişen Facebook sayfaları, herhangi bir markanın tüm bilgiyi kullanıcılarına kendi sayfası altında sunabilmesine imkan tanıyor. Pazarlama hedefli yeni siteler webe ilk adınımı Facebook üzerinden atıyor. Kısacası iç ve dış bütün yollar Facebook’a çıkıyor.

Facebook’un yönlendirdiği trafik giderek önemini arttıyor, sosyal medyaya dayalı içerik optimizasyonları yapılıyor. Bir zamanlar sosyalleşmeye başladığı için ‘webi yutabilir mi?‘ diye sorduğum Google, bir kaynaktan birden fazla sonuç göstermeye başladığı günden bu yana Facebook’un ekmeğine yağ sürüyor. Google’ın algoritmasını gayet iyi bilen Facebook da kendini dışarıya açtıktan sonra, her içeriğe ayrı bir sayfa ayırıyor ve sayfa başlığını içeriğe göre değiştiriyor. Facebook notu olarak paylaşılan içerikler (son notun tarihine bakın)  Google’da aradığında, asıl kaynağından önce çıkabiliyor.

Kara Deliğin Sonu

İşin ilginç yanı Google ile beraber kullanıcılar da bu akıma karşı duramıyor. Artık daha kişisel bir ortam haline gelen web dünyası, kendi özünü oluşturan içerik dünyasını kendinden bir parça olan Facebook’a akıtıyor. Herkes ışığın olduğu tarafa yöneliyor ve neredeyse hiç kimse ‘don’t believe the hype‘ demiyor. Kara deliğin sonu tanımlanamıyor?

Bana sorarsanız Facebook’un gelecekte internetin en büyüğü olabileceğini iddia edebilirim. Başarıyla uyguladığı stratejiler Google’ın yıllar önce yaptığından farklı değil, kabul edebiliyorum. Ancak Facebook’un web’in kendisi olmaya çalışması bana ve dahası Facebook’un ileri sürdüğü “open web” anlayışına ters geliyor. Facebook’u bütün emici kuvvetine rağmen webi besleyen mavi okyanus olarak görmek de düşünülebilir. Ancak başa dönüp Wikipedia’nın kara delik tanımına bir baktığımda Facebook’u şöyle tanımlıyorum;

“İnternette, çekim alanı her türlü içerik ve insanın kendisinden kaçmasına izin vermeyecek derecede güçlü olan, etkisi büyük bir sosyal ağ.”

Dipnot: Bu yazıdaki tüm bağlantılar facebook.com’a çıkıyor.

Yorumlar (10)

  1. Facebook insanların internet üzerine taşıdıkları sosyal hayatlarını yaşamalarını kolaylaştıran, bu -yaşamı- yönlendiren en etkili araçlara sahip , burası tartışılmaz. Şirketler için ise insanlar ile -insanı- olarak yakınlaşma sağlamak için harika bir ortam.

    Fakat internet sadece paylaşılan kişisel iletiler, durum mesajları, kedi videoları ve 200 karakterlik sığ politik çıkışlardan ibaret de değil. Bunu unutmamak gerekiyor.. Bazen biz sosyal medya takipçileri kendi derin denizimizde yüzerken kabuğumuzun dışındaki internet yaşantısını gözardı ediyor gibiyiz.

    Hiç google da bir arama yapıp; (içinde fb geçmeyen) arama sonucu çıkan facebook alan adı içindeki bir bağlantıya tıkladınız mı?

    Cevapla
  2. Güzel yazı olmuş.
    Ama ben bir kere yanıldım, o yüzden bir daha aynı yanılgıya uğramak, interneti başka bir isimle özleşleştirmek istemiyorum :).
    2009-u hatırladım. Hepimiz internet=google diyorduk. Hatta 27 kasım 2009-u hatırladım – https://webrazzi.com/2009/11/27/internet-mi-google-mi/ … İnternet mi, Google mı diye soruyorduk. Şimdi internetin içindi devasa bir ağdan bahs ediyoruz.
    Şimdilerde hızla büyüyor, üye kazanıyor. Her kese cazip geliyor. Fakat büyüme nereye kadar devam ede bilir ki? Neticede bütün internet kullanıcıları üye oldukdan sonra büyüme duracak.
    Facebook çok büyüyecek. Maddi açıdan da büyüyecek. Analizlere inanırsak, 2015 yılında display reklam , arama motoru reklamcılığı ile aynılaşacak. Yani maddi getirisi ile de artık webde Google-a kafa tutacak. Ve teknolojide başka bir büyük de olacak.
    Ama nedense ben Facebook-un Google-u geçeceyine inanmıyorum. Google-un yazılım gücü çok büyüdü. Facebook internetdə büyüye bilir ama Google teknolojide çok büyüyecek. Şu aralar dikkatimi çeken bir olay, Google özellikle Chrome tarayıcısını ön plana çıkarıyor. Yanı hangi siteye girersen gir, google-dan gir. Android de işin başka boyutu. Bu arada Chromebooklar da geliyor.
    Aslında Google sosyal ağlar konusunda resmen çuvalladı. Bunu kabul etse kendini daha iyi geliştire bilir. Google-un gücü arama. Ara ve bul. Her yerde ara, tarayıcıda ara, telefonda ara, tabletde ara. kelime ara, son olarak da resim ara. Belki de geliştirip video arama, ses arama (sesli değil ses) da eklese aramada karşısında duran olmaz.
    Özetle diyeceğim odur ki, 2 sene önce aslında kimse tam olarak yanılmıyordu. Şu an Google vazgeçilmezimiz. Ama iki sene önce hepimizin yanıldığı bir konu vardı. Olaya sadece bir tarafdan, bir site üzerinden bakıyorduk. Yeni alanlara gözümüzü kapatmıştık. İnternet bu kadardır diye düşünyorduk. Adamın biri (M.Z.) çıktı ve bize na kadar yanıldığımızı gösterdi. Yeni bir alan yaratdı. İnternette başka bir vazgeçilmezimiz oldu. Şimdi bu boşluğu görecek yeni beyinler gelecekde adından söz etdirecek yeni alanlar arıyorlardır bile. Belki de bulmuşlardır ve biz onu 2 sene sonra keşf ediceğiz.

    Cevapla
    • hem yazı güzel olmuş hemde senin yorumun yazıyı yazanada teşekkürler.facebook kullanıcısı degilim ve senin dedigin gibi bir gün bu büyüme duracak ama şöyle birşey var facebook şimdiden yerini garantiliyor çünkü ortaya çıkan gelişme gösteren diger şirketleri alarak yada onlara ortak olarak facebook’un büyümesi dursa bile aldıgı ve ortal oldugu diger siteler ve sitemler büyümeye devam edecek gibi görünüyor anlaşılan facebook’un yıkılışı veya duraksaması baya uzun bir süresonra gerçekleşecek.

      Cevapla
      • Haklısınız. Ama Facebook-un yıkılışı olacağını sanmıyorum. Bir nevi hayatımıza e-mail gibi girdi ve kolak kolay da çıkacak gibi gözükmüyor. Söylediğim gibi duraksaması bütün internet kullanıcılarının ona üye olduğunda gerçekleşir.

        Fakat Facebook-un kötü bir huyu var. Aldığı diğer sitelerin gelişimine katkıda bulunmuyor. Yanı onları site için değil de, elemanları için alıyor. Örnek olarak FriendFeed-i göstere bilirim. Facebook aldıkdan sonra site resmen bir kenara atıldı. Zamanın da Facebook Friendfeed-e gereken önemi gösterseydi, şimdi Twitter-in karşısında kendisi değil de, Friendfeed dururdu. Microblog alanında başka bir servisle boy gösterirdi.

    • Büyüme duracak diye birşey yok. Google büyümekten vazgeçti mi? Farklı alanlarda büyümeye devam ediyor. Facebook’ta rahat durmayacaktır…

      Cevapla
      • tüm internet kullanıcıları da o siteye üye olduğunda büyüme duracak nitekim.

      • Sanırım düşündüğümü tam olarak aktaramadım. Ben hızlı büyüme durmasından bahs ediyorum. @Kıyas-ın söylediği gibi, tüm internet kullanıcıları ora üye oldukdan sonra büyüme bir nevi duracak. Bundan sonrakı büyüme artık internetin büyümesiyle doğru orantılı şekilde gerçekleşecekdir. Mesela 2milyar internet kullanıcısı ve 2milyar FB useri oldukdan sonra büyüme durmuş sayılacak. Bundan sonra artık internet kullanıcılarının artımıyla FB büyümesi gerçekleşecekdir.

  3. Populer kultur herzaman tuketilecek birsey bulmustur. Facebook’un populeritesi de bunla ilgilidir. Insanlar populer seyleri tukettikten sonra yine isine yarar seylere donerler. ha bu 10 yil da surebilir, 2 senede. Bir zamanlar Myspace vardi hatirlar misiniz ?

    Cevapla

Bir Cevap Yazın