Türk Yapay Zekâ Ekosistemi ve Global Etki Raporu'ndan öne çıkanlar

Yapay Zeka Fabrikası, Endevaor ve Startups.Watch iş birliğinde hazırlanan Türk Yapay Zekâ Ekosistemi ve Global Etki Raporu açıklandı. Rapora göre; Türkiye’deki 1.188 aktif yapay zekâ girişiminin yaklaşık yüzde 70’i, 2020 ve sonrasında kuruldu. 2024–2025 döneminde 180 yapay zekâ girişimi erken aşamada yatırım aldı. Bu rapor kapsamında gerçekleştirilen anket sonuçları ise Türkiye’de kurumların yalnızca yüzde 6,25’inin yapay zekâ adaptasyonu için girişimlerle iş birliği yaptığını ortaya koymakta.

Rapora göre, güçlü Türk yapay zekâ diasporası, son bir yıl içinde iki yapay zekâ unicorn'u çıkardı. Türkiye’de ise yapay zekâ uygulama stüdyoları B2C tarafında dikkat çekici başarı hikayeleri üretmeye başladı. Türkiye merkezli yapay zekâ uygulama stüdyoları, 5 yıldan kısa süre içinde kuruldukları halde 10 milyon dolar Aylık Tekrarlayan Gelir (MRR) seviyesini aşan ve onlarca farklı yapay zekâ uygulamasını yönetebilen bir ekosistem kurmasıyla öne çıkıyor. 

Bu mobil odaklanma, GenAI çözümlerine yansımıştır: Türkiye’de GenAI ile çözüm sunan her 4 yapay zekâ girişiminden biri mobil uygulama odaklı iken, Türk diasporasında bu oran 10’da 1 seviyesinde kalmakta.

Kasım 2025 sonu itibarıyla, yapay zekâ sektöründe toplam 326 unicorn girişim bulunmaktaydı. Unicorn girişimlerin 221 adet ile yüzde 67’si Amerika kıtasında konumlanmaka. Bu durum yapay zekâ ekosisteminin ağırlıklı olarak Kuzey Amerika’da kümelendiğini ortaya koyuyor.

Ayrıca 66 unicorn ile Asya ve 37 unicorn ile Avrupa ise hızla büyüyen ve stratejik öneme sahip diğer başlıca merkezler olarak öne çıkmaktadır.

Rapora göre; Insider’ın unicorn statüsüne ulaşmasıyla birlikte Türkiye, yapay zekâ unicorn'ları ligine dahil olurken, Türk kurucular tarafından yurt dışında hayata geçirilen diaspora girişimleri arasında yer alan Periodic Labs ve Fal.ai, yalnızca küresel unicorn listelerine girmekle kalmamış; aynı zamanda en kısa sürede unicorn statüsüne ulaşan Türk kuruculu girişimler arasında öne çıkarak dikkat çekmiştir.

Yüksek tutarlı yatırımlar

Raporda paylaşılan verilere göre, yapay zekâ girişimlerinin 2025 yılını, bir önceki yıla göre yüzde 50 daha fazla yatırım tutarı ile kapatması beklenmekte. Ancak, yatırım işlem adedi olarak düşüş öngörülmektedir. Bu trend, yatırımcıların pazar lideri olabilecek, daha olgun ve daha yüksek potansiyelli girişimlere daha büyük ve yüklü miktarlarda sermaye sağladığını göstermektedir.

Raporda paylaşılan verilere göre; 2020 yılında kurulan unicorn’lar ortalama 4 yılda bu değere ulaştı. 2025 yılında ise bu süre, kuruluş aşamasında Unicorn olma seviyesine kadar indi. Türk kuruculu Periodic Labs, bu sene kuruluş aşamasında unicorn olan şirketlerden biri olarak bu hızlanmış değerleme trendinin canlı bir örneğidir.

2025 yılında Türk diasporasının aldığı yatırımların medyan miktarı 2.4 milyon dolar seviyesinde. Bu tutar, Türkiye merkezli girişimlerin medyanının 24 katı. Bu anlamda Türk yapay zeka diasporasının kurduğu girişimlerin daha hızlı bir ölçeklenme ve büyük sermaye çekme yeteneği dikkat çekiyor.

Rapora göre; 2024 başından bu yana Yapay Zekâ Fabrikası gerçekleştirdiği 27 yapay zekâ yatırımı ile en aktif fon konumundadır. Yapay Zekâ Fabrikası’nı, 25 yatırım ile e2VC ve 11 yatırım ile TIBAS takip etmektedir.

Bu arada Türkiye'nin Doğu ve Güneydoğu Avrupa’da ve tüm komşu ülkeleri arasında yapay zekâ alanında Unicorn (Insider) çıkarabilen tek ülke olduğu belirtiliyor. Burada unicorn olarak yakın zamanda Insider One adını alan Insider kastediliyor.

Orta Doğu ve Kuzey Afrika'yı kapsayan Geniş MENA bölgesi perspektifinde ise Türkiye, unicorn sayısı açısından dördüncü sırada yer alıyor. Bu perspektifte, 7 Unicorn ile İsrail ilk sırada, 3 Unicorn ile Suudi Arabistan ikinci sırada yer alırken, üçüncü sıraya 2 Unicorn ile Birleşik Arap Emirlikleri'nin yerleştiğini görüyoruz.

Türkiye’de yapay zekâ girişimlerinin hangi yapay zekâ konuları ile ilgili çözüm ürettikleri incelendiğinde ilk sırada 188 girişim ile Computer Vision (yüzde 16), ikinci sırada 138 girişim ile GenAI (yüzde 12) ve üçüncü sırada 110 girişim ile Conversational AI (yüzde 9) yer almakta. 

Türk diasporası girişimlerinde ise birinci sırada 66 girişim ile GenAI (yüzde 25), ikinci sırada 57 girişim ile Agentic AI (yüzde 21) ve üçüncü sırada 25 girişim ile Computer Vision (yüzde 9) ve 25 girişim ile Predictive AI (yüzde 9) yer alıyor.. Yurt dışındaki girişimlerin daha çok otomasyon, karar destek sistemleri ve ileri düzey üretken yapay zekâ çözümlerine yoğunlaştığını söylemek mümkün. 

Raporda, hem Türkiye’deki girişimlerin hem de Türk diasporasının yaklaşık yüzde 75 ila yüzde 77’sinin yalnızca B2B çözümleri geliştirmeye odaklandığı belirtiliyor. Buna karşılık, yalnızca B2C çözümlere odaklanan girişimlerin oranı her iki grupta da yüzde 10’un altında kalıyor. 

Raporda paylaşılan verilere göre; kuruluşundan bu yana 30 girişime yatırım yapan Yapay Zeka Fabrikası, toplamda 52 girişim ve 1 unicorn barındıran güçlü bir portföye sahip. Bu girişimlerin, fonun desteğiyle bugüne kadar toplamda 546 milyon doları yatırım almayı başardığı belirtiliyor. Yapay Zeka Fabrikası'nın portföyündeki girişimlerin yüzde 24’ünün kadın kurucu olduğu ifade ediliyor. Bu oran, Türkiye’deki genel ekosistem (yüzde 18) ve Türk yapay zekâ diasporasındaki (yüzde 23) ortalamaların biraz üzerinde.