x

Azerbaycan, Türk girişimciler için yeni bir pazar olabilir mi?

AzerbaycanAzerbaycan’ın özellikle son 5 yıldır petrole bağımlı ekonomisine yeni teknoloji girişimleri ile alternatifler üretmeyi arzuladığını söylersek çok yanılmış olmayız.

Siyasi otoriterin de gündemine aldığı fiber altyapı, mobil imza, e-devlet gibi projeler Azerbaycan’ın oluşturmayı planladığı dijital ekonomi süreci için önemli başlıklar arasında gösterilebilir.

Uber gibi teknoloji şirketlerinin Azerbaycan’da operasyona başlaması ülke içindeki girişimciler için bir motivasyon kaynağı oluştursa da Rocket Internet‘in yakın zaman önce pazarda şansını Foodpanda ve Kaymu ile deneyip başarısız olması uluslararası teknoloji şirketlerinin Azerbaycan’a bakış açısını değiştirmiş olabilir.

Özellikle sosyal ağların kullanımı noktasında Türkiye ile benzer eğilimler gösterdiğini söyleyebileceğimiz 9.6 milyon nufüslu Azerbaycan’da 2 milyondan fazla Facebook kullanıcısı bulunuyor.

Azerbaycan’ın 2016 yılı Ocak-Ekim ayları arasında toplam e-ticaret hacmi yaklaşık 21 milyon TL

Ülkede büyük e-ticaret sitelerinin varlığının olmaması, kullanıcıları genelde yurtdışı alışveriş sitelerine yönlendiriyor. Devlet İstatistik Ajansı‘nın paylaştığı bilgilere göre 2016 yılının ilk dokuz ayında e-ticaret hacmi 21 milyon TL.

Büyük oyuncuların pazarda yaşadığı en büyük problemlerden biri şüphesiz nakliye ve kargo hizmetleri oluyor. Ülkedeki bu sorun aslında ülke içinde kendi girişimlerini doğurmuş. Camex, ASE Shopping gibi ara hizmet veren siteler kullanıcıların bu taraftaki problemler üzerine çözümler üretiyorlar.

Ülkedeki en büyük fintech girişimi hesab.az

Azerbaycan’da fintech girişimcileri için zor bir oyun alanı var. 2011’de kurulan hesab.az doğal gazdan suya, internet ve telefon ödemelerinden sigorta ve krediye kadar bütün ödeme hizmetleri için aracılık hizmeti veriyor. 200.000’den fazla kullanıcısı olan sitenin üzerinden şu ana kadar 10 milyondan fazla işlem gerçekleşmiş.

Azerbaycanlı girişimcilerin geliştirdiği Fatal Fight 5 milyondan fazla kişi tarafından indirildi

fatal fight

Son zamanlarda Azerbaycan’dan oyun geliştiriciler de global oyun pazarında yer almaya başladı.

Azerbaycanlı Toghrul Samadov tarafından geliştirilen Fatal Fight İOS e Android cihazlarda toplamda 5 milyondan fazla indirildi.

 

Genel ekonomik göstergeler ne durumda?

Azerbaycan Nufüsunun Yıllara Göre Değişimi

Azerbaycan Nufüsunun Yıllara Göre Değişimi, USD

Azerbaycan’ın nufüs artış hızı Türkiye’ye kıyasla oldukça düşük gözüküyor. Birleşmiş Milletler’in 2005-2010 yılları arasında paylaştığı verilere göre Türkiye’nin nufüs artış hızı oranı yıllık ortalama %1.26 iken Azerbaycan’da bu oran %0.75. Nüfus çoğunluğunu Türk halkı olan Azeriler‘in oluşturduğu ülkenin nufüsunun %60‘ının da 30 yaşının altında olduğunu belirtmemizde fayda var.

Azerbaycan Gayri Safi Yurtiçi Hasılasının Yıllara Göre Değişimi

Azerbaycan Gayri Safi Yurtiçi Hasılasının Yıllara Göre Değişimi, USD

Azerbaycan’ın 2016 yılı itibari ile 59 Milyar $ büyüklüğünde olduğu tahmin edilen ekonomisi özellikle son 3 yıldır beklenilenin altında bir büyüme hızı gösteriyor. 2016 yılının başında düşük petrol fiyatları nedeniyle ekonomik kriz yaşayan ülkede Cumhurbaşkanı İlham Aliyev‘in özelleştirmeler konusunda hem yerli hem de uluslararası firmalara çağrıda bulunduğunu da hatırlatalım.

Azerbaycan'da Kişi Başına Düşen Gayri Safi Yurtiçi Hasıla

Azerbaycan’da Kişi Başına Düşen Gayri Safi Yurtiçi Hasılanın Yıllara Göre Değişimi, USD

Gelir dağılımı konusunda Türkiye’ye göre daha düzenli olduğunu söyleyebileceğimiz Azerbaycan’da kişi başına düşen yurtiçi hasıla 6000 $ civarında. Bu değer bize ülkenin 2015 yılı itibari ile dünya ortalamasının yaklaşık 4.000 $ altında kaldığını gösteriyor.

Azerbaycan'ın Gerçekleştirdiği Toplam İhracatın Yıllara Göre Değişimi

Azerbaycan’ın Gerçekleştirdiği Toplam İhracatın Yıllara Göre Değişimi, USD

Azerbaycan’ın gerçekleştirdiği toplam ihracat GSYİH ile paralel olarak son 3 yılda ciddi oranda düşüş gösteriyor.

İki ülke olarak ticari ilişkilerimize hızlıca göz atacak olursak; Azeri şirketlerin Türkiye’ye yaptığı yatırımın 4 milyar dolar olduğunu, Türk şirketlerinin ise Azerbaycan’a yaptığı toplam yatırımın 9 milyar doları geçtiğini T.C. Dışişleri Bakanlığı‘mızın bizlerle paylaştığı bilgiler ile doğrulayabiliyoruz.

Azerbaycan'a Doğrudan Gelen Yabancı Yatırımın Yıllara Göre Değişimi

Azerbaycan’a Doğrudan Gelen Yabancı Yatırımın Yıllara Göre Değişimi, USD

Halen petrol ve doğalgaz sektörlerinin ülkedeki ekonomik büyümenin motoru olduğunu söyleyebileceğimiz Azerbaycan’da, yabancı sermayenin büyük bir kısmı da şüphesiz bu sektörlere geliyor.

DEİK‘in raporuna göre ihracatın yüzde 90’ını gerçekleştiren bu sektörler kamu gelirlerinin de büyük bir kısmını oluşturuyor.

Peki Azerbaycan’da vergi oranları nasıl?

Azerbaycan'da Uygulanan Kurumlar Vergisinin Yıllara Göre Değişimi

Azerbaycan’da Uygulanan Kurumlar Vergisinin Yıllara Göre Değişimi, USD

Azerbaycan'da Uygulanan Gelir Vergisinin Yıllara Göre Değişimi

Azerbaycan’da Uygulanan Gelir Vergisinin Yıllara Göre Değişimi, USD

Şüphesiz Türkiye’de ciddi vergi yüklerini sırtlamaya alışık olan girişimcilerimizin merak ettiği en önemli konulardan birisi iş yapmayı planladıkları ülkelerdeki vergi oranları.

Türkiye’deki vergi oranlarına kıyasla Azerbaycan’da durumun çok farklı olduğunu söyleyemeyiz. Ülke genelinde %20 kurumlar vergisi ve ortalamada %25 gelir vergisi uygulanıyor.

Bir Portre: Mammad Karim

Mammad Karim, Khazar Ventures Kurucu Ortağı

Mammad Karim, Khazar Ventures Kurucu Ortağı

Azerbaycan’da kurulan ilk girişim fonu Khazar Ventures‘ın kurucusu Mammad Karim Sovyetler Birliği’nin dağılmasının ardından bölgede eğitim geçmişi yüksek yetenekli teknolojik birikimin olduğunun altını çiziyor.

Yakın zamanda Webrazzi Arena sahnesinde yer alan Shrippry‘ye de yatırım yaptıklarını belirten Karim, Khazar Ventures aracılığı ile Azeri şirketlere hem yatırım yaptıklarını hem de onları global yatırımcılarla buluşturmak için köprü görevi gördüklerinin altını çiziyor.

 

 

Azerbaycan’daki teknoloji ekosistemini Türkiye’nin 6-7 yıl önceki hali  olarak değerlendirmemiz çok yanlış olmaz. Uzun dönemde rasyonel çıktılarını fazlasıyla görmeyi arzu ettiğimiz kardeş ülkemiz Azerbaycan’dan sizlere daha fazla haber sunmaya çalışacağımıza söz veriyor, bu yazıya sağlamış olduğu katkılardan dolayı Ülvi Aslanov ve Shaig Muradov‘a teşekkür ediyoruz.

Yorumlar (14)

  1. Azerbaycan pazarı gayet iyi Biz çoktan Azerbaycan’da hizmet vermeye başladık:) bknz. http://www.takipcikedi.com

    Cevapla
  2. e ticaret hacmi çok yetersiz, müşterinin satınalma sıklığı ve hacmi düşük 9milyonluk ülke, kalifiye eleman bulmak zor, yatırımcı desen yok kadar az, yatırım aldın 5 sene sonra şirketin cirosu kaç olur, hiç çıkış yapan startup var mı? bilemedim altan

    Cevapla
  3. Yalan yanlış bilgiler hep. Ben Azerbaycanda şirket kurdum, 2-3 ay sonra battı. Neden? Rüşvet. Yukarılardan gelen engeller. Kalitesiz yaşam. Altyapısı buna hazır olmayan ekosistem. Hiç tavsiye etmiyorum ve bunları okuyupta büyük hevesle orada iş yapmayın hüsrana uğrarsınız.

    Cevapla
  4. Rüşveti pes geçmişin. Vergide gözüktüğü kadar masum değildir. Daha derin sorunlar var. Azerybaycanda yeteri kadar alt yapıya ve girişimci ruhuna sahip insan var. Ama vergi, bürokrasi, monopoli gibi güçlü sorunlar devamlı engeller oluşturuyor.

    Cevapla
  5. Bence Türkiye’de tutan her girişim orada da tutabilir yeterli sermaye olsun yeterki.

    Cevapla
  6. Azerbaycandan Turkiye ye ne dost olur ne de orada herhangi bir is olur.Para kaybetmek ve mofalinizi bozmak icin buyrun gidin sonuclari gorun buyuk tecrubeyle sabittir.Bozuna orada zaman kaybetmeyin webrazzi bir vok ha eri bilmeden sadece ha er olsun diye yapiyor saygilar

    Cevapla
    • Sinan Bey biraz daha detayli bilgi verir misiniz? Deneyimler(iniz) nelerdir?

      Cevapla
    • bir millet iki devlet

      Cevapla
      • Sakın ortak tarih falan diye gaza gelmeyin. Maalesef ülkenin genel ortam sorunu var. Yukarda bahsedildiği gibi, sadece pazar verilerine bakarak karar vermeyin. Hem paranız hem zamanınız hem de moraliniz gitmesin. Bu insanlarla çay sadece çay kahve için ama iş yapmayın, projenin ortasında işi tartışmak zorunda kalırsınız. İş yapmaya mecbursanız da (yönetici vb) mümkün olan her şeyi yazılı yapın. Tarihsel kültür tamam ama iş kültürü asla bize uygun değil..

Bir Cevap Yazın