x

Karşılaştığımız en büyük veri sızıntısı Panama Belgeleri kime, nasıl dokunuyor?

panama

Yeni bir Wikileaks vakası mı? Kirli paranın izini sürmesi ve güç odaklarının kirli çamaşırlarını bir kez daha ortaya dökmesiyle evet. Ancak bu kez çok daha büyük bir sızıntıyla karşı karşıyayız. Panama Dökümanları bugüne kadar karşılaştığımız en büyük veri sızıntısı…

Panama Belgeleri, daha önce İsveç ve Lüksemburg sızıntılarıyla hatırladığımız Uluslararası Araştırmacı Gazeteciler Konsorsiyumu (ICIJ) imzalı bir çalışma. Sızıntılar yaklaşık bir yıl önce anonim bir kaynağın Süddeutsche Zeitung (SZ) gazetesiyle şifrelenmiş mesajlar aracılığıyla iletişime geçmesiyle başlıyor. Belgeler Mossack Fonseca adlı Panamalı bir avukatlık bürosunun anonim offshore şirketleri nasıl sattığıyla ilgili özenle gizlenmiş bilgiler içeriyor.

Belgelerin sızmaya başlaması ve kamuoyuyla paylaşılması arasında geçen bir yıllık süre içinde 2.6 TB büyüklüğünde, 11,5 milyon adet belge SZ ile paylaşılıyor. Yaklaşık 400 gazetecinin iş birliği içinde çalıştığı belgeler, geçen 40 yılı kapsıyor ve 210 binden fazla paravan şirketi ele veriyor. Bu şirketlerin 101’inin ve 10 Mossack Fonseca müşterisinin Türkiye’de olduğu belirtiliyor. Aşağıda gördüğünüz harita, bu şirketlerin dünya üzerindeki dağılımını gösteriyor.

Screen Shot 2016-04-04 at 11.28.05

Kime, nasıl dokunuyor?

Kirli paranın izini süren belgeler, uyuşturucudan insan ticaretine, savaşın fonlanmasından pedofiliye kadar uzanan çok sayıda suçu bankalardan politikacılara, FIFA’dan mafyaya kadar uzanan aktörleriyle birlikte ortaya çıkarıyor. Belgelerde 50 ülkeden 140 politikacının ismi geçiyor ve bunlar arasında Rusya Başkanı Vladimir Putin’in çocukluk arkadaşları ve akrabaları aracılığıyla yaklaşık 2 milyar dolarlık serveti offshore şirketlerinde tuttuğu belirtiliyor. Putin sayesinde milyarder olan Sergey Roldugin’in hikayesi detaylarıyla burada inceleniyor.

putin

Putin kızının vaftizinde Roldugin (en sağda) ile birlikte

İzlanda Başbakanı Sigmundur Gunnlaugsson ismi geçen bir diğer politikacı. Gunnlaugsson’un eşiyle birlikte 2007 yılından bu yana offshore şirketi üzerinden milyonlarca doları yönettiğinin ortaya çıkması üzerine istifası isteniyor. Onlarca politikacı arasında Suriye Başbakanı Beşşar Esad, Suudi Arabistan Kralı Salman, Ukrayna Başkanı Petro Poroshenko, Arjantin Başkanı Marci, Hüsnü Mübarek hatta Muammer Kaddafi gibi isimler var. Tüm bu güç odaklarının kirli para bağlantılarını başarılı şekilde görselleştiren ve sermaye ilişkilerini gösteren Panama Belgeleri sayfası ise burada.

fifa

Panama Belgeleri FIFA soruşturmasının derinleşmesine sebep olacak bilgiler de içeriyor. FIFA etik komitesi kurucusu Juan Pedro Damiani ve halihazırda yolsuzlukla suçlanan FIFA Başkan Yarımcısı Eugenio Figueredo arasındaki bilinmeyen ilişkiyi ortaya çıkaran belgeler, FIFA’yı aklaması beklenen etik komitenin de güvenilirliğine gölge düşürüyor.

Yer yerinden oynar mı?

Belgeler Mossack Fonseca’nın dünya genelinde kara para aklama, uluslararası yaptırımlardan kaçınma, vergi kaçırma ve servetin asıl sahibini gizleme gibi suçları örtbas etmeye yardımcı olduğunu gösteriyor. Firma, farklı yayınlara verdiği açıklamalarda bunu reddediyor ve yasal çerçevenin dışına çıkmadığını iddia ediyor. Konuyla ilgili Rusya henüz sessizliğini korurken, Yeni Zelanda’dan Güney Afrika’ya farklı ülkelerden tepkileri duymaya başladık.

Sızıntı, aslında politikacılardan ve güç odaklarından çok vatandaşlara dokunuyor. Ve halkın bu gelişmelere nasıl tepki vereceği asıl belirleyici olan. Henüz yer yerinden oynamış gibi görünmüyor. Son 40 yılda ceza almayan yüzlerce suçu açığa çıkarsa da belgeler belki insanlara bilmedikleri bir şey söylemiyor ancak bu, tek başına tepkisizliği açıklamaya yeterli değil. Siz ne düşünüyorsunuz?

Yorumlar (3)

  1. The Big Short filminin sonundaki gibi bir son bizi bekliyor bana kalırsa. Güçlü olanların ceza almadığı, yaptıklarının yanına kaldığı. :))

    Cevapla
  2. Vergi cenneti olarak belirtilen ülkeler ve bunların ekonomi kanunları bugünkü uluslararası şirketlerin doğuşunun ve globalleşmelerinin temel taşıdır. Bu şirketler bugünkü dünya liderlerinin neredeyse hepsinin ve onların rakiplerinin de finansörleridir. Bu kadar çarpık kurulmuş bir global siyasi ve ekonomik sistemin çok kısa sürede değişebileceğine inanmıyorum. Öncelik gerçekten farkındalığı arttırmak ve bu sistemin etkilerinin daha çarpıcı şekillerde ortaya konması olmalıdır diye düşünüyorum.

    Cevapla
  3. Çok değil kısa bir süre önce ortaya çıkan ses kayıtları ile ilgili haber yapmamıştınız. Panama Leaks’in ortaya çıkışında Türkiye’den bir takım kişi, şirket ve aileler ön plana çıkmaya başladığında da bu haberleri devam ettirebilecek misiniz?

    Cevapla

Bir Cevap Yazın