Girişimciler İçin Ortaklık Tavsiyeleri

Açıklama: Hasan Yaşar, İmza yönetici ortağıdır. Aynı zamanda HasanYasar.com adresinde girişimcilik ile ilgili yazılar yazmaktadır. Bu yazısı Webrazzi’de konuk yazar olarak yayınlanmıştır.

Ortaklık, yaşamın kaçınılmaz bir gerçeğidir. Peki girişime bir ortak ile mi başlamalı, yoksa yalnız mı? İşin içinde yer alacak yazılımcı, tasarımcı veya diğer çalışanlarla ortak olmalı mı? Olmalıysa ortaklık payları ne olmalı? Yatırım alırken ortaklık nasıl olur? Bu ve benzeri bir çok soru girişimcilerin aklını kurcalamaktadır.

Bu konuda bir çok deneyimim oldu ve oldukça fazla deneyim dinleme şansı yakaladım. Ortaklık kimilerine göre mutlaka olması gereken, kimileri için ise hızla uzaklaşılması gereken bir olay. Öncelikle şunu belirtmekte fayda var: Ortaklığın sizin için olumlu yönleri olacağı gibi, olumsuz yönleri de olabilir. Bu nedenle ortaklık kararını iyi düşünerek “kendiniz” vermelisiniz.

Arkadaş ile ortaklık

Genelde ilk girişimlerin temelleri üniversitedeyken atılır. Okul arkadaşları arasında uyumlu çalışılabileceği düşünülen kişilerle ortak bir şeyler yapmaya başlanılır. Bunun en büyük avantajı arkadaşların birbirlerinin kabiliyetlerini biliyor ve takım ruhu taşıyor olmalarıdır. Kurulacak ekipte arkadaşların rolleri birbirinden farklıysa, daha verimli bir ortaklık olabilir. Ancak önemli olan ekibi kurarken arkadaşlık ilişkisi bir kenara bırakmak ve kişilerin kabiliyetlerinin projeye neler katacağını düşünmektir.

Üniversite yıllarında, genelde aile desteği ile geçim sağlandığı için projeye karşılıksız yoğun mesai ayrılabilir. Fakat, mezuniyet sonrasındaki önceliklerin ve hedeflerin de başlangıç aşamasında iyi belirlenmesi gerekir. Aksi takdirde, mezuniyet sonrası maddi öncelikleri ve ihtiyaçları değişen diğer ortaklar, farklı bir işte çalışmak isteyebilir ve girişimci tek başına kalabilir.

Yatırımcı ile ortaklık

Girişimcinin sermayeye ihtiyacı vardır. Bazen bunu karşılamayı öneren birileri olabilir. Projeye para desteği geldiğinde, girişimci projesinin çok başarılı olacağını düşündüğü için bunu hemen kabul etmek isteyebilir. Oysa, bu oldukça dikkat ve özen isteyen bir konudur ve şu soruları sormayı gerektirir;

» Parayı veren kişinin beklentisi nedir?
» Neden destek oluyor, projeye ne gibi katkıları olacak?
» Para dışında, projeye müdahalelerde bulunacak mı?

Bunun gibi bir çok soruyu, girişimcinin öncelikle kendisine daha sonra parayı verecek kişiye, ‘usulüyle’ sorması gerekir. Bu soruların yanıtlarını aldıktan sonra, girişimci diğer alternatifleri de düsünmelidir. Bu parayı almak yerine banka kredisi çekmek daha karlı olabilir mi? Aileden ve yakın çevreden bu miktarda bir para toplamak daha iyi bir seçim olabilir mi?

Ortaklık kararından sonra

Her ortağın görev ve yetki tanımı mutlaka belli olmalıdır. Sadece kimin hangi işi yapacağı değil, aynı zamanda yetkiler, sorumluluklar ve şirketin temsili gibi konuların çercevesi de ortaklığın başında çok iyi çizilmiş olmalıdır. Ancak, görev tanımı ne olursa olsun, her ortak kendi sorumluluğu dışındaki konularda da diğer ortaklara fikirleri ve bilgisiyle destek olmalıdır.

Ortaklar sorumluluk almaktan kaçmamalıdır. Ortaklar fikir ayrılığına düştüğünde dahi, şirketin geleceğine etkisi büyük olacak kararların birlikte alınması gerekir. Bu nedenle, ortakların önyargıdan uzak bir şekilde açık fikirlilikle birbirlerini dinlemesi ve şirket çıkarı neyi gerektiriyorsa o yönde ortak karar vermeleri gerekir.

Sözleşme imzalayın

Ortak olunacak kişi çok güvenilir biri olsa dahi mutlaka ve mutlaka sözleşme imzalanmalıdır. Atalarımızın dediği gibi “söz uçar yazı kalır”. Üzerinde konuşulan ve mutabık kalınan konular mutlaka bir sözleşme ile bağlayıcı hale getirilmelidir. İyi hazırlanmış bir sözleşme, ileride çıkabilecek sorunların da çözümünde önemli bir rol oynar. Ortaklar arasında çıkabilecek olası bir anlaşmazlıkta, önceden verilmis şahsi sözler yerine sözleşme de yeralan maddeler sorunların daha çabuk aşılmasını sağlar.

Ortaklık ilişkileri

Ortaklar mutlaka periyodik olarak toplantılar yapmalıdır. Bu toplantılar sadece şirketin toplantı salonunda resmi formatta değil, şirket dışında rahat sohbet etme imkanı olan ortamlarda da olabilir. Bu toplantılarda ortaklar karşılıklı olarak tüm sorunlarını ve çekincelerini dile getirmeli ve beraber çözüm yolları aramalıdır. Ortakların bugün konuşmaktan kaçtığı ufak sorunlar, daha sonra şirket içinde çok büyük sorunlara yol açabilir.

Ortağın hata yapması

İnsan faktörünün olduğu yerde hatalar kaçınılmazdır. Ortaklar birbirlerinin hatalarını konuşarak, yapıcı eleştiriler yoluyla düzeltmeye çalışmalıdır. Ancak bazen konuşulmasına rağmen düzelmeyecek noktalar da olabilir. Eğer bunlar şirketi etkilemeyecek ufak şeylerse, ortaklar birbirlerine karşı esnek davranmalıdır.

Ortakların birbileri için yaptığı yapıcı eleştirilerin yanısıra, rakiplerin ve diğer şahısların şirket hakkında veya ortaklardan biri hakkında yıkıcı eleştiriler yapabileceği de unutulmamalıdır. Dışarıdan gelecek yıkıcı eleştirilere karşı, ortakların birbirlerine destek olması gerekir. Bu nedenle, girişimci güven duymadığı biriyle ortaklık kurmamalıdır.

Ortaklığı bitirme

Bazen tüm iyi niyete rağmen ortaklığın sona ermesi kaçınılmaz olabilir. İş bu noktaya geldiğinde mümkün olan en kısa zamanda, en az zararla ortaklık sona ermelidir. Ortaklıktan ayrılırken köprüleri atmamak gerekir. Mümkün olduğunca arkadaşlığın veya dostluğun devam edebileceği şekilde ayrılmak için uğraşılmalıdır. Bu şekilde ayrılmak hem tüm ortaklar için en iyisi olacak, hem de dışarıya karşı tüm taraflar için iyi bir izlenim bırakacaktır.

E-Posta Listemize Katılın

Yorumlar (18)

  1. Ahmet Kırtok |

    Sevgili Hasan çok önemli noktalara değinmiş.

    Özellikle ilk ortaklığını yapacak girişimciler için can alıcı noktalar içeriyor yazı.

    Ortak olurken, maddiyatın yanı sıra “karşı taraf ne gibi değer katabilir?” sorusu bence herşeyden önemli.

    Cevapla
  2. Yasin K. |

    Hasan Yaşar, girişimcilere altından daha kıymetli tavsiyeler vermiş. Bu tavsiyeler kitaplarda ya da makalelerde kolay kolay bulunabilecek türden değil. İmbik imbik süzülmüş, biriktirilmiş tecrübeler. En az 10 yılda edinilebilecek tecrübeyi gayet de anlaşılır bir dille anlatmış. Genelde yazarlar sadece girişimciliğe başlangıç veya ortaklığa başlangıç kısmına değiniyor. İlerleyişi ve hatta gerektiğinde bitirilmesi konusunu anlatan olmuyor. Bu açıdan da oldukça faydalı bir paylaşım olmuş.

    Cevapla
  3. Engin |

    Bu sözleşme nasıl ve nereden yapılmalı, şirket değilsek bir geçerliliği var mı?

    Cevapla
    • Hasan Yaşar |

      Sözleşmeyi şahıslar ve şirketler kendi aralarında yapabilir. İki kişi karşılıklı olarak bir kağıda yanlış anlaşılmaya mahal vermeyecek şekilde yazarak sözleşme imzalayabilir. Bunun için bir avukattan yardım olmanız ileride doğabilecek sorunların önüne geçecektir.

      Cevapla
  4. Ahmet Erdem |

    Hasan bey guzel bir yazi olmus ama biraz ansiklopedik bilgi gibi diyebilirim

    Ben bir suredir yurtdisinda yasasamda gecmiste turkiyede ortaklik deneyimlerim oldu.Pek de iyi olmayan seylerden sonra biraktim.Zor istir ortaklik
    Bir sorum olacak, siz hangi universte yi yapiyordunuz sonra da bu imza sirketini kurmussunuz. Hangiuniversteyi biraktiniz mi?Www nakliyat comtr guzel bir proje olacak. oyna.com da guzel bir isim.

    Acaba kiminle kurdunuz bu projelrede ortak yahut ortaklariniz kimlerdir merak ettim yazi ortaklikla ilgili olunca.

    Cevapla
    • Hasan Yaşar |

      Hangiuniversite ortaklığım pasif olarak devam ediyor. Yeni yaptığım projeler de 2 kişiden yatırım aldım. Bir tanesi Kıvılcım İstanbulluoğlu. Görüşleriniz için teşekkürler.

      Cevapla
  5. Uğur Ata |

    Hasan Bey’in değindiği noktalar çok önemli noktalar… Zaten blogunu da takip etmekteyim. Girişimcilere sağladığı katkılar küçümsenemez… Bu güzel yazı için de ayrıca teşekkür ediyorum. Başarılarınızın devamını temenni ediyorum.

    Cevapla
  6. Emre Tetik |

    Cok güzel bir yazı, teşekkür ederim.

    Bir web sitesi projesinde bu adımlar nasıl uygulanmalı bu konuda da fikirlerinizi paylasırsanız cok sevinirim. Ön sözleşme imzalamadan fikrimi paylasmamayı düşünüyorum fakat bu on sozlesmeyı nasıl hazırlamamız gerekır ne gıbı durumlarda benı saf dısı bırakabilirler bunlarda merak ettıgım konular arasında.

    Cevapla
  7. Halit Altunterim |

    Yine güzel bir yazı.. Blog dışında konuk yazar olarak kaleme alınmış bu yazıda en önemli gördüğüm nokta, “yük paylaşımı” gibi görünen kısım..

    “…görev tanımı ne olursa olsun, her ortak kendi sorumluluğu dışındaki konularda da diğer ortaklara fikirleri ve bilgisiyle destek olmalıdır.”

    Ortaklık; bir yükü eşit olarak veya belirlenmiş oranlarda sırtlamak, taşımak gibi görünse de yeri geldiğinde birbirinin yükünü de taşımak olmalı. Menfaatler gözetilirken “sadece bireysel” olarak düşünülmemeli. Yani; her zaman karşı tarafın yükünü hafifletmek için de çabalayabilmeli.

    İki, üç veya dört ortak dahi olsa “ben” değil de “biz” diye hareket ederse, o zaman gerçek ve sürdürülebilir başarı ortaya çıkar düşüncesindeyim. “Biz diyen yürür, ben diyen çürür.” şeklinde de özetleyebiliriz. Ayrıca ufak tefek sorunların da bu büyük çerçeverden bakıldığında çözülebileceği kanaatindeyim.

    Ortaklık düşünenlere rehber olabilecek bu yazı için teşekkürler.

    Cevapla
  8. Alp |

    Kaynak İngilizce ama “Ortak nasıl seçilir” konusunda çok güzel bir yazı:
    http://venturehacks.com/articles/pick-cofounder

    Cevapla
  9. Halil |

    Ortaklıkların genelde atlanmak istenen yönlerine değindiğiniz için teşekkürler. Konuyla ilgili 2 ilginç link de benden:
    http://swombat.com/2011/2/12/how-to-choose-a-business-partner
    http://danieltenner.com/posts/0005-starting-up-with-a-friend.html

    Cevapla
  10. Turgut DEMİR |

    Bir solukta okudum yazısı.Mükemmel bir yaz olmuş.bu yazının ben dahil olmak üzere diğer insanlarını da ektilediği yönü canlı gözlemleri sanırım..

    Ellerine sağlık Hasan Yaşar.

    Cevapla
  11. Fatih Bircan |

    Güzel bir yazı olmuş..
    Ortaklık sisteminin gelişmesi ve yaygınlaşması kanaatindeyim..

    Küçük miktarlarla büyük ortaklıklar kurulup daha çok kazanılabilir..

    Cevapla
  12. Zenx |

    Merhaba hasan bey güzel bir yazı olmuş tebrik ederim bende bir soru sormak istiyorum aranızda ortaklık olsada bir sözleşme ile bunu yazıya dokun demişsiniz bunu nasıl yapmalıyız noter huzurundami avukat araciligiylami nasıl olmalı beni aydinlatabilirseniz sevinirim tesekkurler

    Cevapla
  13. mesut |

    arkadaşlar bana yardımcı olurmusunuz eniştemle ortak market açtım sermaye eşit şekilde koyduk sonra karı eşit şekilde bölüşmeye başladık sonra ben yazın 6 ay mevsiklik olarak çalıştığım için gündüz markete enişte markete bakıyo akşamda ben bakıyorum haliyle enişte benden çok çalışmış oluyo bununla beraber yarı yarıya ortaklıkta sıkıntı oluyo eniştenin teklifi çalıştığın yerdeki parayıda ortaklığa katman laım diyo benim teklifimse ben markette benden çok çalıştığın kısmı kar payına vururuz sen ne kadar daha fazla çalışmışsan benden o kadar fazla alırsın diyorum bununla ilgili yorumlarınızı acele bekliyorum saygılarla

    Cevapla
  14. ahmet hakan |

    Hasan bey size bir sorum olucak cvp larsanız cok memnun olurum.Suan bi imlat fabrikası var fabrıkanın sermayesi demirbaş araç parkuruyla birlikte 1 trilyon civar.yaklasık 13 yıllık bir fırma firma sahibide geçmiş deki deneyimlerine hazırda olan pazar payına vs gibi nedenlerden dolayı 1 trilyonda geçmişine değer koydu. şimdi ben bu firmya yüzde elli ortak olabilmem için ne kadar para koymam gerekiyor. lütfen bu konuda yardımcı olunuz.

    Cevapla
  15. Yusuf |

    Bilgilendirmeler çok önemli. Günümüzde yapılan ortaklıkların sonucu hep hüsran olmakta o nedenle böyle bir yazı için teşekkür ederim.

    Cevapla
  16. cengiz |

    Hasan Bey,öncelikle böyle bir yazı paylaştığınız için çok teşekkür ederim,keşke bu yazıyı daha önce okuma şansım olsaydı.size bir sorum var,belki aydınlatabilirsiniz.ben bir iş ortaklığı kurmuştum,hale hazırda bir telefon işletmesine ortak olarak girdim ve aramızda bir iş sözleşmesi imzaladık,maddelerini kendimiz koyduk ve kendimiz yazdık,iş sözleşmesine şöyle bir madde ekledik,iş ortakşlığımız sona erdiğinde yatırdığım paranın tarafıma iadesi diye.nitekim iş ortaklığımız 4 ay sürdü ve ben bu parayı alamıyorum,bu sözleşmenin hukkuki bir yaptırımı olabilirmi,kısaca bu parayı ben geri alabilirmiyim.şimdiden teşekkürler

    Cevapla

Bir Cevap Yazın