Fatih Projesi’nin Diğer Yüzü

Açıklama: Ali Rıza Babaoğlan, SAP Türkiye’de Kamu Sektör Yöneticisi olarak çalışmaktadır. Bu yazısı Webrazzi’de konuk yazar olarak yayınlanmıştır.

2012 yılında yapılacak ilk büyük alımlar ile adım adım gerçekleştirilmeye başlanacak, dünyanın en büyük IT projelerinden birisi olan FATİH (Fırsat Arttırma ve Teknolojiyi İyileştirme Hareketi) Projesi hakkında eminim bugüne kadar birçok bilgi akışına maruz kaldınız.

Ben de hem işim gereği, hem de Türkiye’de bilişim sektöre mensup her vizyoner insanın yapması gerektiği gibi, bu proje üzerine fazlasıyla araştırma yaptım ve edindiğim izlenimleri sizlerle paylaşmak ve yorumlarınızı almak istedim.

Geleneksel ve sosyal medyada sıkça yer aldığı gibi; 16 milyondan fazla tablet bilgisayarın ilköğretim öğrencilerine dağıtılması şeklinde duyurulan Fatih Projesi’nin özetle asıl hedefi; Türkiye’de ki tüm sınıfları kapsayan bir internet alt yapısının kurulması ve eğitim ekosistemi içerisinde yer alan tüm unsurların (öğrenciler, öğretmenler, eğitim kurumu yöneticileri, veliler, vs..) birbirine bu ağ üzerinden kolayca bağlanarak, etkileşimli bilgi paylaşımda bulunabilmesi.

2011- 2012 eğitim öğretim yılının 2. yarı yılında devreye girmesi planlanan ve öncelikle seçilen bazı pilot illerde 5. ve 9. sınıf öğrencileri ile başlanacak proje gerçekten Türk eğitim sektörü için umut verici. Bu bağlamda projeyi oldukça olumlu karşılıyorum.

Geçtiğimiz aylarda Ekonomi Bakanımız Sayın Zafer Çağlayan ile birlikte benzer dönemlerde Amerika’da Silikon vadisindeydim. Zafer Bey’in ziyaret ettiği birçok uluslararası firmanın genel merkezini ben de ziyaret etme ve fikir alışverişinde bulunma şansı elde ederek, şu tesbitleri yaptım.

Fatih Projesi dünya çapında önemli bir eğitim projesi olmanın yanında, oldukça önemli bir ekonomik atılım projesi. Eğitim yanında asıl önemli hedefler; Türk bilişim ekonomisini canlandırmak ve Türkiye’nin yabancı yatırımlarla atılımını sağlamak. Böyle olması da bence oldukça doğru bir adım. Yapılmak istenilen bir taşla, birkaç kuştan fazlasının vurabilmek. Yani ülkemizin bugüne kadar her IT projesinde yapması gereken.

İçerik yukarıda anlattığım gibi olmasa Amerika’da Google, Apple, Intel vs.. gibi firmaların genel merkezlerini Ekonomi Bakanımızın değil, Milli Eğitim Bakanımızın ziyaret edeceğini düşünüyorum.

Başlıkta yer alan “Diğer Yüz” ifadesinin anlamı ise üst kısımlarda ki satırlarda değil, bana göre şimdi aktaracağım kısımlarda gizli.

Proje’nin bütçesi, amacı ve vizyonu oldukça büyük olunca doğal olarak birçok yerli-yabancı büyük oyuncu proje ile ilgilenmekte. Hal böyle olunca da, görsel ve işitsel medyada yeralan birçok haber projenin asıl amacını irdelemekten ziyade, işin yapılması ile ilgili.

Ciddi bir bütçeyle yol almaya başlayan projenin en büyük kalemleri, ilköğretim sınıflarına kurulması gereken akıllı tahta sistemi, tüm öğrencilere dağıtılması planlanan tabletler ve bunlara ilişkin teknik alt yapı gibi görünse de, projede küçük olarak görülen fakat başarısına en büyük etkisi olacak kalem bu sistemlerin yönetilmesine ilişkin yazılımlar.

Düşünsenize, her öğrenciye tablet dağıttınız, her sınıfa akıllı tahta sistemi kurdunuz, her öğretmene bir PC verdiniz, fakat bunları yönetemiyorsunuz.

Herkes bu cihazlarla her istediğini yapabiliyor, projenin asıl amacı dışında çok farklı amaçlar için kolayca kullanabiliyor.

Tam bir teknolojik kaos ortamı

Bu sistemler üzerinde koşacak yazılımın önemini vurgulamak için birkaç örnek daha vermek gerekirse; öğrencilerin defteri, kitabı bırakıp digital ortamda eğitim almasını sağlayan bu önemli projede örneğin bir online sınav sisteminin de düşünülmesi faydalı olabilir. Bu kadar teknolojik bir alt yapı kurulduktan sonra herhangi bir sınıfta Hayat Bilgisi sınavının geleneksel yöntem yerine, tabletler üzerinden test şeklinde yapılabiliyor olması gerekir.

Zamanla Milli Eğitim Bakanlığımız tarafından eğitim içeriğiyle hazırlanacak mobil uygulamaların, tüm öğrencilerin cihazlarına merkezden verilecek tek komut ile kolayca kurulması sağlayacak yazılım alt yapısı da gayet önemli bir ihtiyaç bu proje için. Ve kullanılan tabletin işletim sistemiyle ilgili çıkacak bir yazılım güncellemesinin hızlıca yapılabilir olması gerekecek. Çünkü 1. ya da 2. sınıf öğrencilerinin bunları kendilerinin yapamaması çok doğal.

Proje içeriğinde hemen hemen hiç konuşulmayan fakat en önemli ihtiyaç ise bir şikayet yönetim sistemi. Çünkü öğrencisiyle, öğretmeniyle, velisiyle, yöneticisiyle yaklaşık 35 milyon kişiye hitap eden ve tüm eğitim ekosistemini içine alan bir projeden bahsediyoruz. Burada bireylerinin sorunlarının ve ihtiyaçlarının yönetilmesi de başlı başına bir kalem. Erzurum’da bir öğrenciye verilen bir tabletin kırılması ya da değiştirilmesinin talep edilmesi durumunun nasıl yönetileceğini şimdiden hesaplamamız gerekiyor.

Proje kapsamında yapılması planlanan milli arama motoru ve eğitim portalı kısmı ise tamamen farklı fakat oldukça önemli yazılım ihtiyaçları arasında. Gerçekleştirilmesi planlanan portalın içeriğinin sağlanması bile başlı başına ciddi bir iş yükü.

Özetle Fatih projesi bir buz dağı ve bana göre projede adı geçen donanımları alıp dağıtmak sadece buzdağının görünen kısmı. Önceki hükümetlerin aksine, IT projeleri konusunda oldukça başarılı adımlar atan ve Fatih Projesi gibi bir vizyonu önümüze getiren şuan ki hükümetin, projenin başarısı için bu konuların da bir çok ortamda ve basında tartışılmasını sağlaması gerektiğini düşünüyorum. Böylece projenin asıl önemli kısmı olan yazılım ihtiyaçları için de ortak akıl hızla oluşur ve ihtiyaçlar daha net belirlenebilir.

Çünkü bu projenin, projelendirilmesi, proje yönetimi ve proje alımlarının takibi bile oldukça ciddi bir iş ve bu ihtiyaçları sadece güçlü yazılımlar ile çözerek, Fatih projesini başarıya ulaştırabiliriz.

Fatih projesi hakkında detaylı bilgi almak için http://fatihprojesi.meb.gov.tr adresini kullanabilirsiniz.

E-Posta Listemize Katılın

Yorumlar (29)

  1. Mustafa Namoğlu |

    Bu proje doğru bir şekilde uygulanabilirse, önümüzdeki 10-15 yıllık süre içerisinde Türkiye’de internet girişimcileri ve yatırımcıları kat kat büyüyecektir.

    İnşallah vizyoner insanlar vardır bu projenin başında.

    Cevapla
  2. deniz |

    … ve bu noktada da SAP devreye girmek istiyor tabii ki :)

    Cevapla
  3. Ersin EROĞLU |

    Bu proje kapsamında yapılacak tüm ihalelerin gerçekten sektörlerinde deneyimli firmalar olmasına dikkat edilmesini istiyorum. Firmaların geçmiş uygulamaları değil gelecek vaad yeni uygulamaları öğretmen, öğrenci ve velilere sunması gerektiğini düşünüyorum. İnşallah bu kez yaptık demek için yapılmaz. Gerçekten yarar ve atılım sağlar.

    Cevapla
    • Muvaffak GOZAYDIN |

      ONUN iöçin de bu işi bilenlerin her gün konuşması lazım her yerde her gazete de her forum da
      Ama bilerek konuşalım ve yardım edelim köstek olmıyalım .

      Cevapla
  4. levent |

    ülkemizde okulların, öğretmelerin hali ortadayken, her öğrenciye tablet şeklinde fantaziler kuruyorlar. ilkönce eğitim sistemini elden geçirseler.

    Cevapla
  5. aydin |

    adından belli ne nane olduğu ;)

    Cevapla
    • Mehmet |

      Aydın ve Levent arkadaşlar,

      Zaten “her şeyin en iyisini başkası yapar, biz yapıyorsak kötüdür” değil mi?

      Cevapla
      • Başar |

        Sevgili Mehmet,

        Biz yapıyorsak kötü değildir fakat şuradan başlayalım: Öğretmenin en iyisi dershanede, bir altı özel okulda, en zayıfı ise devlet okulunda çalışıyor. Burada bir terslik yok mu? Amerika’da, Avrupa’da, Çin’de, Rusya’da… çocuklar devlet okuluna giderken ülkemizde herkes çocuğunu daha iyi eğitim alabilmesi için özel okula gönderme telaşında!

        Bu projenin eğitimdeki kaliteyi arttırması bekleniyor fakat sadece teknolojiyi geliştirerek ağitimde kalite artmaz. Keşke bu kadar basit olsa.

        Teknolojiyi takip etmek, kullanmak ve hatta dünyada bu konuda öncü olmak harika ama ilk önce her yönü ile bu alt yapının oluşturulması lazım. Sanıyorum herkes hemfikir ki alt yapı eksik. Kısaca “Türk gibi başlamak” deyimini hak ediyor bu proje. Umuyorum “Alman gibi bitirebiliriz.” Yoksa hem para hem prestij hem de ileride oluşabilecek projeler için özgüven kaybı olacak.

        Projenin adı da bir Osmanlı padişahından alınmışsa olsun varsın! Bilmeden Osmanlının muhtemelen en ilerici ve gözünü batıya dikmiş padişahı seçilmiş (sebebinin buna dayandığını sanmıyorum)

    • Mustafa Akülker |

      katılıyorum logoya bak çay demle zaten klavika font @ işareti korkuluk benzeri bi ikonmu diyim artık ne desem “hünkarımızı araştırma derneği” yapmamışlar iyiki adını :D

      Cevapla
      • ahmet esgin |

        sevgili mustafa, aydın gibi, önyargılarını yeniden organize etmeyi fikir sananlar cambaza bakarken birileri devreye hatta topa girmiş bile…
        ardından da işler kapanın elinde kalınca bu ülkenin çocukları üstüne bir bardak soğuk su içer yine…
        ben bu filmi 90’ların BDE bilgisayar destekli eğitim curcunasında insider olarak görmüştüm..
        talebimiz şu olmalı:
        projeyi alanlara bu ülkede acilen 50,000 ICT agent tanımlayarak servis düğümü örgütlenmesi şart koşulmalı; bu şartnamenin asal, ağırlıklı değerlendirme unsuru olmalı:
        50,000 uzmanın istihdam garantisi,
        fatih’in tüm yazılım, destek, servisi tamamen web tabanlı standart bir yönetişim platformunda sağlanmalı,
        yazılımın açık kaynak kodlu olması,
        pardus ve açık kaynak ofis sistemleri üzerinde koşması,
        v.b..
        .

      • Ahmet YETİK |

        Haklısınız, bu tarz işlerde Logo ‘nun hatta imajın böyle olmaması gerek. Fakat kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan arkadaşlar da bana katılacaklardır. kamu kurum ve kuruluşlarında müdüre ya da direktöre ya da en üstüne diyelim sormadan birşey yapılamıyor. Haliyle baştaki kişi bunu kullanın ya da ben bunu istiyorum diyorsa (ki başta ki kişi imaj ya da marka kültüründen uzak oluyor genelde) siz istediğiniz kadar bunun o işe uygun olmadığını söyleyin. Sizi kimse dinlemez. Maalesef üzücü ama gerçek böyle.

      • Kivanc Erten |

        Merhaba, projenin kısaltması Fatih belli ki önceden konulmuş sonra ona uygun açılımı uydurulmuş. Bu bakımdan biraz sakat duruyor ama önemli değil alıştık artık böyle şeylere. Buna takılmayacağım.

        Ancak şu bir gerçek ki, yıllardır devlet desteğiyle geliştirilen bir Pardus projesi var bir yandan da yıllardır Microsofta ödenen milyonlarca lira var. Zihniyet bugüne kadar değişmedi ve değişeceğini hiç sanmıyorum. Bu projede de gidip kapalı kaynak, %100 dışa bağımlı altyapılar kullanılacak.

        Bakın 16 Milyon tablet bilgisayardan bahsediyoruz. Aslında Ahmet esgin in söyledikleri çok olumlu şeyler ama daha iyisi de yapılabilir. Tablet PC üreten bir orta büyüklükteki firma satın alınıp, hem donanım üretimi yapılır hem de istihdam sağlanır. IT sektöründe kayda değer bir teknoloji firması yaratılmış olur. Teknoloji transferi yapılmış olur. Bu firma Tablet PC ihracatı da yapar.

        Madem bu kadar para harcanacak kalıcı birşeyler yapılsın yoksa para verilir hizmet alınır ama 10 sene sonra geriye hiçbirşey kalmaz.

    • rana |

      projenin ismi niye bukadar sizi rahatız etti anlamıyorum

      Cevapla
  6. Osman D |

    ‘milli arama motoru’ hakkında biraz daha bilgi alabilir miyiz?

    Cevapla
  7. 3rdinç |

    Microsoft Bilişim Akademisi açar, ilköğretimlerde bilgisayar dersleri kaldırılır. Eğitek, Bilişim teknolojileri öğretmenlerinin sorunlarını çözmeden Fatih Projesi başlamayacak diyor.

    İnanmalı mıyız acaba?

    Cevapla
  8. Ahmet |

    Kusura bakmasınlar ama tabletten-akıllı tahtadan önce bunları kullanacak öğretmeni yetiştirmek lazım.

    MEB’de çalışan yaklaşık 650 bin öğretmen olduğunu ve bunların en az %80’inin bilişim dünyasından bihaber olduğunu biliyor muyuz?

    Benim tavsiyem öğretmen yetiştirmeye ve mevcut öğretmenlerin hizmetiçi eğitimlerine öncelik verilmesidir. Okulda iki tane testin fotokopisini çekmemi sağlayamayan devlet 1o milyar doları tablet mevzuları ile çarçur etmese keşke.

    Yaşayıp göreceğiz.

    Cevapla
    • Muvaffak GOZAYDIN |

      Sayın Ahmet bey
      Dediğiniz 10 yıl evvel doğru idi. Şimdi daha çok öğretmen bilgisayar kullanıyor. % de kaç ????

      Cevapla
  9. Ercan |

    Berbat eğitim müfredatımızı ve eğitim anlayışımızı yenilemeden yapılacak teknolojik çalışmalar bir işe yaramayacaktır.

    Vizyonu yanlış yerden kuruyoruz gibi geliyor bana. Eğitim bir araç sonuçta. Biz nasıl bir eğitimden önce nasıl bir insan yetiştirmek istiyoruza konsantre olmamız gerekiyor.

    Şu anki eğitim sistemimiz çocuklara muhakeme ve sorgulama yeteneği kazanırmıyor. Tablet bilgisayarın da bunu kazandıracağını hiç düşünmüyorum.

    Cevapla
  10. Julide |

    Guzel bir proje. Gelecek vaat ediyor. Turkiye’nin enerjisi ideolojik tartismaları kaldırmaz artık. Adına takılmayalım. Eksiklerini yapıcı bir dille irdeleyelim.

    Cevapla
  11. Alphan |

    Onlarca paydaşı olan bu kadar büyük projeyi (aslında “program”ı demek lazım) kim yönetecek merak ediyorum doğrusu. Diğer dikkatimi çeken ve pek konuşulmayan konu ise “teknolojik ömür”. Bu kadar çok cihaz hangi zaman diliminde üretilecek, dağıtılacak, kuruluacak ve eğitimi verilecek. Sanıyorum bu proje hayata geçene kadar cihazlar çoktan demode olacak. Umarım vatandaşın cebinden çıkan bu vergiler boşa gitmez.

    Cevapla
    • Muvaffak GOZAYDIN |

      Çok akıllı bir soru.
      16 milyon tablet 4 yılda teslim edilebilir. Çin’deki büyük bir fabrika yılda 4 milyon üretebilir. 4 fabrikaya sipariş verilier.
      Unutulan kalitedir. Bu tabletler zart diye bozulmamalıdır. Bozulan tablet 24 saatte değiştirilmelidir. Bunun için de çok iyi bir servis teşkilatı şarttır.
      Yurt içinde imalat yapan 4 firma ile anlaşın. Onlar kaliteyi garanti etsinler yani bozulursa 24 saat içinden değiştirsinler.
      İkinci iyi soru. Teknoloji.
      Tablet teknolojisi de en fazla 5-6 yıl dayanır yani 5-6 yıl sonra demode olur . O zamana kadar yeni şeyler çıkar. Onun için dağıtımı süratli bir şekilde yapmak lazım. Bu iş ihale ile yapılmaz . Pazarlığa çağrılacak 4 saygın firma ile devlet oturur yapar.
      Ayrıca ben diyorum ki niye herşeyi devlet karşılasın.
      Devlet herkesden ayda 10 lira alsın 36 ay bu 360 lira eder. Bu da zaten tabletin bedelidir.
      Fakirlere yine bedava verilsin.

      Cevapla
  12. batu saka |

    birşey sorucaktım bu tablet olayı bu 2. dönem tüm liselerde mi olucak yoksa pilot okullara devam mı olucak bilgi verirseniz sevinirim.

    Cevapla
  13. mustafa a. |

    Benim anlamadığım neden öğrencilere tablet dağıttıkları.Geçen sene 200 milyon bedava ders kitapı dağıtılmış. Tabletleri dağıttıktan sonra kitap dağıtılmıyacak ama kıtaplar tabletlerın ıcınde olacak.Yani aslında tabletlere geçme sebebi kağıt kitapları ortadan kaldırmak. Böylece öğrenciler derslerine tabletten çalışacak.İşte asıl sorunda burda tabletler kıtap okumak ıcın uygun degil.ipad’den roman okuyabilirmisin.Birkere ekrani buna musait degil. Hem gozleri yorar hemde gunes isinda okumak nerdeyse imkansiz.Birde bunun pil sorunu var tabiki. Kisacasi tabletler kitap okumak icin tasarlanmadi, kitap okumak icin elektronik kagit teknolojisini kullanan cihazlar var.Asil bu e-okuyuculardan alinmasi gerekir, tablet almak nerden cikti anlamis degilim.

    Cevapla
    • Muvaffak GOZAYDIN |

      Sayın Mustafa bey şu anda dünyada 1 milyar insan tablet ve benzeri cihazlardan kitap okuyor ve ormanlar da kurtuluyor .
      Kim güneşde kitap okuyor allahaşkına .

      Cevapla
  14. Muvaffak GOZAYDIN |

    Sayın Ali Rıza Bey
    Sizi ilk defa gördüm. SAP ile ilgili olduğunuza göre bilgisayar dünyasını iyi tanıyorsunuz.
    Çok endişeleriniz var .

    Hayret ettim. Bazı şeyleri ben mi yanlış biliyorum diye.
    1.- 2006 yılından beri VITAMIN diye bir yazılım müfredata uygun bütün dersleri internetten veriyor.
    Bana göre bu yazılım fevkalade güzel. Nerdeyse çocuk hiç okula gitmese dahi kendi kendine bütün dersleri yapabilecek.
    Ben mi yanılıyorum. Olabilir. Başkalarının fikirlerini ciddi olarak bekliyorum.
    Bu yazılım ta 1995 de başladı. Bunu yapan SEBIT Şirketi büyük badireler atlattı. Bana göre 60 milyon $ a yakın para harcadı . Sonunda şirket iyi idi herhalde bunu Turk Telekom satın aldı .
    Şimdi bu yazılım unutulmuş gözüküyor. Sayın Ali Rıza bey bu yazılımı gördünüz mü ? Ne olur bir bakın ben mi yanılıyorum.
    Ben 80 yaşındayım hergün bu programa bakıyorum. Turk olarak iftihar ediyorum.
    Bu yazılım halen Turk Telekom tarafından bütün okullara bedava veriliyor .
    Şu anda en büyük eksiklik okullarda bilgisayar olmaması.
    Yanletler dağıtılınca çocuklar derhal bu derslere bağlanabilir.
    Bildiğim kadarı ile bütün okullara da internet bağlanmış durumda. Bazılarında arızalar olabilir .

    Bana kalırsa 4.000 $ a akıllı tahta almaya hiç luzum yoktu. Herkesde tablet oldukdan sonra .
    VITAMIN ‘e evden bağlanmak için de yılda 35 lira gerekiyor.
    Ben mi yanılıyorum lütfen beni aydınlatın mgozaydin@hotmail.com

    Cevapla
  15. Muvaffak GOZAYDIN |

    Bu siteden ilk defa haberdar oluyorum.
    Çok güzel hazırlanmış.
    Fakat katılım çok az buna çare bulmak lazım .

    Maalesef bilgisayarlı eğitim, e-eğitim, elektronik eğitim Amerikada da bilgisiz kişiler tarafından tartışılıyor. Hala çocuklara bilgisayar alamadılar. Ancak 2-3 eyalet kendi başına aldı. Bu yüzden Amerikadaki eğitim bizden daha kötü durumda
    Fakirlik bizden daha kötü durumda. Bizde allaha şükür bir akrabalık arkadaşlık danışması var, bu onlarda yok. Amerikanında bir an evvel e-eğitime geçmesi gerekiyor. Fakat herkes konuştuğu için bir türlü yapamıyorlar bu yüzden de geri kalıyor.

    Diğer tarafdan Kore ve Singapor ve Çin de nerdeyse bütün eğitim e-eğitim. Singapor gelecek yıl % 100 e-eğitime geçecek. Amerika dünyada ilk ve orta eğitimde 22 inci. biz 24 cüyüz yani fena değiliz.
    Finlandiya, Çin, Singapor, Kore başlarda .

    Boşa konuşmayalım tabletle eğitime bir an evvel geçelim.
    Bir şeyi kimse bilmiyor. 2005 den beri bütün dersleri kapsayan VITAMIN Yazılımı devlete bedava verildi. Bunu Turk Telekom yaptı.Şu anda her okulda internet var. Yok yok diyorlar yalan söylüyorlar. Bazı okullarda tabii arızalar var .

    Yani şu anda tablet verilince herkes derhal günlük dersleri tabletden takip edebilecek . Bunu kimse söylemiyor. NİYE ???

    Bir an evvel 4 büyük üretici çağrılsın pazarlık edilsin siparişler verilsin. Tablet 4-5 yıla kadar demode olacak .
    Yerli firma şart. kalite super olmalı + servis süper olmalıdır. Bozulan tablet 24 saatte değiştirilmelidir. Bu da bütün yurta dağılmış servis şebekesi gerektirir .
    En sonda şunu söylüyeyim. Niye herkese bedava veriyoruz. Ailelerden ayda 10 lira alalım 36 ay müddetle bu 360 lira eder. Tabletin de fiatı odur .
    Fakirlere yine bedava verelim tamam .

    Cevapla

Bir Cevap Yazın