x

Ukrayna İnternet ve Mobil Pazarına Genel Bakış

Açıklama: Yusuf İbili Ukrayna’da E-Ticaret projeleri geliştirmektedir ve NeOkuyorsun.com İş Geliştirme Sorumlusudur. Bu yazısı konuk yazar olarak Webrazzi’de yayınlanmıştır.

Arda Kutsal’ın Notu: Türk internet girişimcilerinin global pazarlardaki fırsatları değerlendirebilmeleri için bu tür ülke dosyalarına Webrazzi’de daha sık yer vermeye karar verdik ve Yusuf İbili’nin katkılarıyla bu sefer dikkatimizi Ukrayna pazarına yönlendirdik. Bu ve bunun gibi pazar analizlerini önümüzdeki dönemlerde farklı ülkeler için de tekrarlıyor olacağız.

Ukrayna’ya Genel Bakış

Toplam nüfusu 46 milyondan fazla ve bayan nüfusu 26 milyon civarında. Okuma-Yazma %99.7 ve İşsizlik %2.4 civarında. Genç nüfus oranı yüksek. Üniversite okumak için çok ağır şartları yok ve yıllık harçları düşük. Resmi dilleri Ukraynaca. Fakat halkın neredeyse hepsi Rusça da konuşabiliyor. Türkiye’ye nazaran İngilizce bilen kişi sayısı Ukrayna’da az.

clip_image001

Ukrayna’daki yaşama baktığımızda ise; doğal gaz, elektrik, su, yeme-içme, petrol (benzin, dizel) vb. temel ihtiyaçlar ülkemize göre çok düşük maliyetlerde. Devlet tarafından belirlenen asgari ücret 699 UAH (1 TL = 5.4 UAH) Bu yüzden şirketleşmeye gittiğinizde Ukrayna’da düşük maliyetlerde işçi çalıştırmanız mümkün. Halkın geneline baktığımızda ortalama maaş $240-$300 arasında.

Ukrayna’daki nüfus artışı geriye doğru gidiyor. Yıllık nüfus artışı -1000 civarında. Fakat çalışanların ve ülkenin gelirlerine baktığımızda artış devam ediyor.  Devletin nüfus artışını sağlamak için çalışmaları var. Evlenen çiftlere verilen yardımlar, çocuk sahibi olan çiftlere yardımlar vb. konuma göre birçok çeşit mevcut.

2012 Avrupa Futbol Şampiyonası ev sahipleri arasında. Polonya ile ortaklaşa düzenlenmekte. Final maçı Ukrayna’nın başkenti Kiev’de Olimpiyat Stadı’nda oynanacak. Bu organizasyonun getirdiği birçok fırsat bulunmakta.

Ukrayna İnternet Pazarına Genel Bakış

Ukrayna’da popüler veya trafiğe sahip olan birçok sitenin aslında Rusya kaynaklı olduğunu görüyoruz. Zamanla Ukrayna’daki açığı kapatmak için Rus siteleri kendilerini bu gelişmelere göre konumlandırmışlar. Sebebi ise bahsettiğim gibi halkın Rusça okuma-yazma bilmesidir.

2001-2008 yılları içerisinde CIS ülkelerindeki internet büyüme oranı %400 iken Ukrayna’daki büyüme %2500 civarındadır. 2008 yılında Ukrayna’da Online Reklamcılık için harcanan para 23 Milyon $
Skype kullanıcı sayısı 4 Milyon. Her ay 200 Binden fazla kullanıcı kayıt olmaktadır.

Bigmir.net’in Ekim Ayı için hazırladığı rapora göre;

  • Ukrayna’daki toplam internet kullanıcı sayısı: 13 Milyon 138 Bin (Eylül ayındaki rakam: 12 Milyon 338 Bin)
  • İnternet nüfusu ağırlıklı olarak 8 bölgede toplanmış. Kiev şehri %58.8 ile en yüksek orana sahip.
  • Ekim ayında internette harcanan toplam süre: 4 Milyar 538 Milyon 358 Bin dakika.
  • Arama motoru kullanımı: %62 Google, %28 Yandex ve %4 Mail.ru ilk 3’ü oluşturuyor. Fakat sadece Ukraynalı kullanıcılara baktığımızda ise Google’ın kullanım oranı %75 civarında.
  • Arama motorlarında ne aradıklarına bakarsak, ilk 30 içerisinde en çok otomobil ve ilgili içeriklerin arandığını görüyoruz. Genel olarak baktığımızda en çok aranan kelimelerin listeleme sitelerine ulaştığını görebiliriz. (Otomobil, emlak, iş Portalları vb.)

Sosyal Ağlar’daki Penetrasyon

Vkontakte.ru (vk.com)

Toplam kullanıcı sayısı: 46 Milyon, Ukraynalı kullanıcı sayısı: 5 Milyon (her saniye 1 kullanıcı kayıt oluyor)

clip_image002

Odnoklassniki.ru

Toplam kullanıcı sayısı: 40 Milyon, Ukraynalı kullanıcı sayısı: 2.1 Milyon

clip_image003

Twitter

Toplam kullanıcı sayısı: 50 Milyon, Ukraynalı kullanıcı sayısı: 25 Bin

clip_image004

Facebook

Toplam kullanıcı sayısı: 288 Milyon, Ukraynalı kullanıcı sayısı: 175 Bin

clip_image005

Ukr.net

Toplam kullanıcı sayısı: 4 Milyon, Ukraynalı kullanıcı sayısı: 3.5 Milyon

clip_image006

Livejournal

Toplam kullanıcı sayısı: 23 Milyon, Ukraynalı kullanıcı sayısı: 3.5 Milyon

clip_image007

E-Ticaret’e Genel Bakış

Kredi Kartı Sayısı

Tarih En az 1 işlem Aktif, süresi bitmemiş
01.10.2008 – 31.12.2008 38.5 Milyon 45.3 Milyon
01.01.2009 – 31.03.2009 30.6 Milyon 44 Milyon
01.04.2009 – 31.06.2009 29.6 Milyon 44.3 Milyon

Kaynak: Ukrayna Ulusal Bankası (NBU)

Web Money

clip_image008

Grafik: Yıllara göre UAH işlem hacmi ve turnover oranı.

  • 2008 yılı içerisinde Web Money üzerinden 1 Milyon 370 Bin kayıtlı kullanıcı tarafından 700 Milyon UAH işlem hacmi yapıldı.
  • Minimum 100 ve üzeri işlem yapmış kullanıcı sayısı, Kiev: 62.000 Ukrayna: 255.000
  • Web Money erişim noktaları, Kiev: 3681 Ukrayna: 15,756
  • Komisyon oranı işlem başına %0.8 ve paranın hesaba geçmesi 1 iş günü.

Portmone

  • Aylık gerçekleşen işlem sayısı: 500.000
  • Paypal gibi çalışmıyorlar. Ödeme yapmak için kayıt olmak gerekmiyor ve tüm kredi kartlarını ile ödeme yapılabiliyor.
  • Komisyon oranları %4 ile %5 arasında satılan ürün grubuna göre değişiyor.
  • Paranın hesaba geçmesi maksimum 2-3 iş günü sürüyor.
  • Yüksek iş hacmine ulaşılır ise komisyon oranlarında tekrar düzenleme yapılıyor.
  • 3D Secure (opsiyonel) kullanımı mevcut. Ödeme ekranı için kendi arabirim tasarımınızı yapabiliyorsunuz.

Portmone Kullanıcı Penetrasyonu

  • %81 Erkek, %19 Bayan
  • Yaş aralığı; 24-32: %32, 30-35: %30, 36-40: %12
  • %66 Evli, %29 Bekar
  • %33’ü çocuk sahibi değil. %20’si 1-5 yaş aralığında çocuk sahibi
  • %37’si Kıdemli/Müdür, %24’ü Profesyonel/Uzman/Yönetici, %15’i İş Yeri Sahibi, %11’i Mühendis
  • %24’ü Ukrayna’nın en büyük şirketlerinde ve %23’ü uluslararası şirketlerde çalışıyor
  • %64’ünün kendi dairesi var, %15’i kiralık bir dairede oturuyor
  • %90’ı her gün internete giriyor.

Genel olarak baktığımızda ise;

  • Erkeklerin gelir durumu: 700-1500 $
  • Bayanların gelir durumu: 300-700 $

Mobil Penetrasyon

  • 2009 Eylül mobil kullanıcı sayısı: 55.5 Milyon (Ağustos ayına göre %70.4 artış)
  • UKR Telekom (UMTS) raporlarına göre Eylül ayında internete cep telefonundan erişim %50 arttı.
  • 3. çeyrekte Ukrayna’da satılan cep telefon sayısı: 1.21 Milyon adet. (2008’e göre %30 artış)
  • Ukrayna’daki aktif mobil kullanıcı sayısı: 30 Milyon. Kiev’deki penetrasyon ise 16-55 yaş arası bireylerin %97’si cep telefonu kullanıyor. %19’u ise her gün internete mobil olarak (da) giriyor.
  • İnternet sağlayacılarının gelirleri Temmuz ayında 1.8 Milyar UAH (2008’e göre %44 artış) Toplam kazançları ise 999.7 Milyon UAH (2008’e göre %80 artış)
  • Mobil operatörler Eylül ayından sonra İnternet Sağlayıcısı konumunda yatırımlara başladı. Devlet, desteklemek adına 3G (15 yıllık Lisans, yenileme) ihalesini 400 milyon UAH’dan açıyor. Ayrıca teşvik olarak 25 MHz Spectrum Radyo Sinyali hediye ediyor.
  • Mobil Operatörlerin Temmuz-Ağustos ayındaki kazancı 18.6 Milyar UAH (2008’e göre %5 artış)

Yorumlar (11)

  1. İşe yarar bir inceleme yazısı olmuş. Ama Türkiye’de rusça ya da ukraynaca bir projeye girişecek Türk girişimci varmıdır bilinmez 🙂

    Cevapla
  2. Ben birini taniyorum mesela “Yusuf” 🙂

    Cevapla
  3. Son_Silahsor |

    Penetrasyon nedir? Penetration’un güya Türkçeleştirilmesi…

    Penetration’un Türkçesi “Giriş”

    * Portmone Kullanıcı Girişi,
    * Mobil Giriş vs…

    Bu kadar da yabancı özentisi olunmaz. Penetrasyon’muş…

    Cevapla
  4. Ukrayna hakkında pek bir güzel yazılmış! Da.. Kazın ayağı öyle değil.

    Ülke bildiğiniz bir muz cumhuriyeti. Hemen her sene bir seçim yapılır. Siyasi istikrar olmadığı için ekonomik ilerleme de yoktur. Bir yandan Rusya çeker, öbür yandan AB. İksinin arasında Ukrayna kaynar. Ukraynalı tembelliğe ve eski komunist düzene alışıktır. O yüzden bir şeyi düzeltme iyileştirme yoluna gitmez. Tüm internet, mobil ve medya ve düğer hemen bütün işler Rusya odaklıdır. Çok fazla iş yapma şansınız da yoktur. İyi fikriniz varsa siz daha iş yapmak için çabalarken, birlikte çalıştığınız servis sağlayıcının, markanın, operatörün başkasıyla aynı işe başladığını görürsünüz. Düzen, düzeni devam ettirme üzerine kuruludur. En başta da dediğim için muz cumhuriyeti olduğundan, istediğinize yere başvurun, başvurunuza biraz zor cevap alırsınız. Ortalama gelir 240-300 USD deniyor ya, 300 USD’ye bulsanız bulsanız kapıcı bulursunuz. Keşke herşey kitaplarda istatistiklerde yazdığı gibi olsa. Ukrayna’da iş yapmak zordur. Her CIS ülkesinde olduğu gibi.

    Ha son bir not (Muz cumhuriyeti durumuna örnek): Ukrayna domuz gribini en kötü yöneten ülke seçilmiştir. Yakın zamanda yeterli harcama yapılmazsa 120.000 kişinin ölmesi beklenmektedir.

    Not üstüne not, bitiremedim bir türlü: Kiev, Chernobil’e 100 Km’dir. Radyasyon’un artık etki etmediği söylenmektedir. Ancak, dünya sağlık örgütü ve Greenpeace raporlarına göre Ukrayna sağlık konusunda (AIDS, kanser, vs.) en problemli gençliğe sahip ülkelerden birisidir.

    Yazar: Ukrayna’da bunları yaşamaktan bıkıp ülkesine dönmüş bir iş güç sahibi insan…

    Cevapla
  5. Honor Gunday |

    Yazi guzel bir yazi olmus. 5 senedir Ukrayna’da operasyonu surdurdugumuz sirket vasitasiyla edindigim deneyimi kullanaraktan eklemelerde bulunayim.

    Ukrayna’da Turkcell’in Rinat Ahmedov ile ortak kurdugu Life mobil operatoru Kiev’in merkezindeki en sasali binada bulunuyor ve de reklamlarini her yerde gormek mumkun. Buyuk bir Turk yatirimi olarak Ukrayna’da is yapiyorlar. Bunun disinda, Turkiye kaynakli bircok VAS provider da Turkcell ekosistemiyle beraber Ukrayna’ya hizmet vermekte.

    Ukrayna’da is yapmak kolay degil. Burokrasi, mafya vs. derken bir suru farkli acinin degerlendirilmesi gerekiyor is yapmaya baslamadan once. Bahsedilen 200-300 dolar maaslar ise, ancak 70 yasinda bir kapici’nin aldigi maas. Kiev’de apartman daire kiralari, Istanbul’dan daha yuksek oldugu dusunulurse, maaslar da otomatik olarak Turkiye’den yuksek oluyor. Ozellikle bilisim sektorunde Avrupa sirketleriyle Euro bazinda maaslarla rekabet etmeniz gerekmekte.

    Turkiye’yi ve Turklere karsi Ukrayna’lilarin bakis acisina da deginmek lazim. Turkiye’den Ukrayna’ya “seyahat”, “is kurmak”, “insaat”, ve “ticaret” amacli giden kirolar yuzunden, Turklerin reputasyonu malesef zarar gormus durumda, ancak tatil icin gidilen ulke oldugundan Turkiye’ye karsi da bir hayranlik soz konusu.

    Yasam standartlari komunist donemden beri gelismis olsa da, odediginiz para’nin karsiligini cogu seyde alamiyorsunuz. Servis sektoru ise bir hayli geri kalmis durumda. Haliyle Ukrayna bazli is kuruyorsaniz orada oturdugunuz/vakit gecirdiginiz zaman yasam standartlarinizda buyuk bir degisiklik yasiyorsunuz.

    Cevapla
  6. Nüfusu geriye dogru giden bir ülke ukranya,pek parlak görünmüyor:)

    Cevapla
  7. Ukrayna parasi su anda 1 dolar 8.19 civarina cikmis bulunmakta.
    Ukrayna vize Turkler icin artik vizesiz rejim basladi, buda ozellikle Lvov, Odessa, Kiev de gunluk kiralik dairelerde %90 i bulan doluluga neden oldu. Lx.ua sahibinden kiralik daire portalindaki verilere gore 2013 yilinda daha cok Turk vatandasin Ukrayna’ya gelecegi yonunde

    Cevapla
  8. http://www.ticaretgroup.com online alışveriş sitesi http://www.torgovaya.com.ua ismi ile bir çok ülkede etkin faaliyet gösteren Hongkonglu bir şirket ile beraber Ukrayna pazarında yer almaya karar vermiş olup,çok yakında Ukrayna’da hayatı kolaylaştıran ürünler,elektronik ürünler ve hediyelik ürünler ana konu başlıklarının yanı sıra bir çok farklı kategorideki ürünlerle beraber yerini alacaktır.

    Cevapla

Bir Cevap Yazın