x

“Katıştırmak” Ne Demektir?

1022921_rodin_thinker_silhouetteBaşlamadan önce lütfen hiçbir araştırma yapmadan aşağıdaki ankete cevap verin ve sonra yazıyı okumaya devam edin.

[poll id=”16″]

Google Insights üzerinde çalışırken dil seçeneğinden Türkçe’yi seçtim. Daha önce Türkçe olarak denemediğim bir servis olduğu için merak ettim. Biraz dolanırken en altta “Bu tabloyu katıştırın” diye bir link gördüm. Ne olduğunu tahmin ediyordum ama kendimden de şüphe duyuyordum açıkcası. Klasik web kullanımında “embed kodların” genelde olduğu yerde durmuyor olsa ya da cümle “katıştırma betiği” gibi birşey olsaydı kesinlikle anlamazdım. – İkinci soru “betik” ne demek olabilir bu arada. 😉

Linke tıkladım ve karşıma bu sefer şu cümle geldi: “Bu tabloyu web sayfanıza katıştırmak için, aşağıdaki HTML kodunu kopyalayıp web sayfanızın gövdesine yapıştırın.

Evet tahmin ettiğim şey doğruydu ama anlamam için cümle içinde kullanılması gerekmemeliydi. Görünen o ki, burada anlamsal birşeyler ters gidiyordu.

katistirmak1

Türk Dil Kurumu’ndan “katıştırmak” fiilinin anlamına baktım. Anlam şöyle: “Bir şeyin içine başka bir şey katarak karıştırmak.

Sonra Zargan‘dan “katıştırmak” fiilinin İngilizce karşılığına baktım. Bunun için de “to commingle” ve “to add sth to a substance” yazıyordu. Son olarak “to embed” için Zargan’daki Türkçe karşılığa baktım ve cevap “gömmek” ve “bastırmak” olarak çıktı.

Şimdi merakla soruyorum: Google’a “to embed” karşılığı olarak Türk Dil Kurumu’na göre anlam ve kullanım olarak da yanlış olduğunu gördüğüm “katıştırmak” tercümesini öneren kimdir?

Aklıma zamanında Microsoft Windows ilk kez Türkçe olduğunda duyduğumuz, çok yadırgadığımız ama sonrasında öyle ya da böyle alışmak zorunda kaldığımız “Donatılar” geldi… Bakarsınız “katıştırmaya” da alışırız ya da “gömmek” ve “bastırmakla” uğraşmadan web sitemize istediğimiz tabloları “eklemeye” devam ederiz…

Görsel Kaynak: krilm

Yorumlar (19)

  1. M. Hakan Deryal |

    Google Translate kaynaklıdır diyecektim ama, o da değilmiş.

    Cevapla
  2. sanırım bu teknolojik terimlere yeni kelimeler üreterek ayak uydurmalıyız. ingilizce bu işe daha yatkın sanırım.
    bu işi de göbeğini kaşıyan amcalar değil genç kuşak internet kullanıcıları yapmalı önayak olun mesela teknolojik terimlere türkçe isim önerileri ile ilgi bir site açın deneyelim beğeneniler kelimleri kişiler kendi sitelerinde uygulamaya başlar yavaş yavaş tanının gelişir kullanılır falan…

    bir soru da benden 🙂
    ‘skorplamak’ ne demektir ip ucu:

    Cevapla
  3. katıştırmak diye bir fiilinden benim de haberim yoktu, TDK’ya göre öyle bir fiil olsa bile çok yersiz kullanılmış, embed’in gömmek olduğunu herkes biliyordur, hatta elektronik ve bilgisayar müh. mezunları embedded systems (gömülü sistemler) dersinden çok iyi hatırlıyor olmalı. galiba google mühendislerden daha çok pazarlamacı işe alıyor türkiyede.

    Cevapla
  4. Zaten bilgisayar dünyasıyla birçok yabancı kelime kazandık (pagerank, seo, sandbox gibi..). Daha fazla kazanmayalım.

    Bence katıştırmak kelimesi tam oturmuş. Eskiden bilgisayara kompiter diyen millet “bilgisayar” kelimesiyle karşılaşınca “Hakkaten bilgi mi sayıyo lan” diye dalga geçerdi. Ama zamanla alıştı. Bu da öyle olur.

    Cevapla
    • Bende aynen bunu yazıcaktım. Bilgisayar kelimesine alışan ve onu benimseyenler, birkaç senede “katıştırmak” kelimesine de alışır. Hem TDK ‘da karşılığı varmış. Ne mutlu bize.

      Cevapla
  5. bence de katıştırmak cuk oturmuş.Bu fiil kullanılırsa bir süre sonra kimse yadırgamaz.

    Cevapla
  6. Bence gayet guzel bir turkcelestirme olmus.

    Cevapla
  7. Web sitenizin içeriğine eklemek gibi bir cümle kullanılabilecekken katıştırmak biraz garip olmuş doğrusu. Sonuçta birşeyleri karıştırmıyorsunuz mevcut olan birşeyin içine birşey ilave ediyorsunuz. Yapılan işlem çorba hazırlamak olmadığına göre saçma…

    Cevapla
  8. Bence başarılı. Üstelik yaygın olmasada kullanılıyor. Deneyler sırasında kimya hocalarımızın föylerde yazdığını görmüş ve zikrettiğini duymuştuk.

    Cevapla
  9. Katıştırmayı kat-ış-tırmak diye okuyunca hiç bir sorun kalmıyor. Anlamı da karşılıyor. Belki evet bilinirlik açısından bu iyi olmayabilir. Ama betiği bile bilmiyorsanız veya alışamadıysanız herhalde siz Türkçe’yi kullanmıyorsunuz.

    Cevapla
  10. Bu kelimeyi ilk kez burada duymadım. Daha önce de kullanıldığını duymuştum. Ve o zamanlardan beri güzel bir kelime olduğunu ve yapılan işlemi de iyi tarif ettiğini düşünüyorum.

    Bir dilde aynı anlama gelen birden fazla kelimenin olması pekte anormal bir durum değil.

    Bir şeyi bir başka şeyin içine gömmek zaten özünde iki şeyi katıştırmaktır.

    Cevapla
  11. mustafa altincik |

    Katıştırmak fiili yeni bir fiil değildir, eskiden beri varolan bir fiildir. Ancak insanlarının büyük kesimi günde ortalama 250 kelime ile konuşan bir toplumda yaşadığımız için yadırganıp garip geldiğini düşünüyorum. Bence bu fiil çok yerinde kullanılmış. Ayrıca en iyi İngilice kelimenin bile yerine en kötü Türkçe karşılığının kullanılması daha iyidir kanımca.

    Cevapla
  12. “Embed ne demek?” diye soran öğrencilere “gömmek” derseniz bunu cidden “gömmek” yani bir şeyleri toprağa gömmek olarak algılıyorlar. O nedenle biz de aynen bu şekilde “katıştırmak” terimini kullanıyor ve öğrencilerimize bunu öğretiyoruz :)Google’ın bu çevirisi doğrudur.

    Cevapla
  13. Açıkcası bu yazıda zargan reklamından başka ilgimi çeken birşey olmadı. Daha doyurucu yazılar dileklerimle.

    Cevapla
  14. Gerçekten garip bir durum bu; Şurda da benzer bir durumdan bahsetmiştim.
    Bence bu kelimeleri (kıçından) ham Türkçe yapma hastalığı. Türkçe’ye sahip çıkalım, buna kesinlikle katılıyorum. Ama kıçımızdan Türkçe uydurmak da neyin nesi anlamıyorum.
    Üniversitedeyken; Türk Dili Hocası’yla da bu durumu konuşurken, TDK’nın son yıllarda bu işi iyice yüzüne gözüne bulaştırdığını, kelime üretmenin, Cumhuriyet kuruluşundan bu güne iyice saçmalık hale getirildiğini söylemişti. Açıkcası TDK’nın e-posta’yı elmek, modem’i çevirge şeklinde türkçeleştirmesinden de anlaşılıyor bu.

    Ben bu Türkçeleştirme ekiplerinin nasıl konuştuklarını cidden çok merak ediyorum.

    Cevapla
  15. Ne farkederki 🙂

    Cevapla
  16. “katıştırmak” fiilini ilk önce Adobe çevirilerini yaparken gördüm. Ondan önce nerede geçmiştir bilmiyorum. Hatta arada “gömmek” de geçiyordu ama ikincisi komik(!) geldiği için birincisi tercih ediliyordu.

    Cevapla
  17. Arkadaşların dediği gibi “katıştırmak” kelimesi -başta inşaat sektörü olmak üzere- birçok sektörün günlük hayatında kullanılan bir kelime zaten. Güzel bir karşılık olduğunu düşünüyorum. Bu arada “link” yerine de “bağlantı” kelimesini kullansanız daha hoş olur Arda Bey.

    Cevapla
  18. katmak fiilinden geldiğini herkes anlıyor, ama kullanıldığı yerdeki anlamı ne kadar uygun?

    Cevapla

Bir Cevap Yazın