x

Tio.com.tr satılıyor mu kapanıyor mu?

Tio.com.trTeknoloji Holding‘in sahibi olduğu Tio.com.tr ile ilgili gerçekten entresan bazı duyumlar alıyorum. Konuyu bazı kontaklarımla konuşarak doğruladım ve paylaşmak istiyorum.

Tio.com.tr‘nin yayına başlamasının ardından büyük bir reklam kampanyasına gittiğini biliyoruz. Bunun üzerine ayrıca tasarım değişiklikleri, yeni özellik eklemeleri gibi bilimum çalışmalar da bu süreçte gerçekleştirildi. Ancak görünen o ki Teknoloji Holding tarafı Tio‘nun gidişatından pek memnun değilmiş.

Aldığım duyum Teknoloji Holding Yönetim Kurulu Başkanı Emin Hitay‘ın Tio ile ilgili “1 ay içinde ya satın ya kapatın” şeklinde bir talimat verdiği yönündeydi. Konuyu araştırdığımda işin içinde kapatma olmasa bile bu işlerden çıkılma kararının alınmasından dolayı Tio‘nun satışının gündemde olduğunu öğrendim.

Diğer taraftan Teknoloji Holding Türkiye’de bu tür internet girişimlerinde de rol almama kararı vermiş. Türkiye yerine Avrupa pazarına giriş yapmak üzere harekete geçtiğini duyduğum şirketin, Tio‘nun yanında diğer girişimlerinden SuperTeklif.com ile ilgili ise ne planladığını şu aşamada bilmiyorum.

Tio‘nun satışı ile ilgili bazı görüşmeler sürmekteymiş ve hali hazırda €5-6 milyon seviyesinde gidiliyormuş. İşe çomak sokmak gibi olmasın ama Tio‘dan €5-6 milyon karşılığı bir çıkış yakalanabilirse alan şirketi tebrik(!) etmek istiyorum.

Türkiye’de büyük grupların internet alanında girdiği işlerde malesef benzer sonlar görüyoruz. Mesela son günlerde konuşulan HemAlHemSat.com‘un tasfiye edilmesi ve kapanması konusu. (Bununla ilgili bugün içinde ayrı bir yazı yazıyor olacağım.)

Şirketler genelde küçük ekipler ve maliyetlerle kurulması ve çalışması gereken bu tür girişimlere çok yüksek personel giderleri ve pazarlama bütçeleri ayırıyorlar. Piyasadan duyulan iştah kabartan rakamların da etkisiyle beklentilerini yüksek tutuyorlar. Sonuçta işler beklendiği gibi gitmiyor, ürünler kullanıcıyı cezbetmiyor ve maliyetler holding yönetimlerini rahatsız etmeye başlıyor. Sonra da dayanıp çalışmayı sürdürmek yerine kapatma kararları alınıyor.

Eğer Tio bugün 3 arkadaşın kurduğu bir girişim olsaydı, pazarlama bütçesi yerine kullanıcılara fayda sağlayarak, doğru kitleyi hedef alarak ve ağızdan ağıza yayılarak büyümeyi seçmiş olsaydı sanırım önümüzdeki 3 yıl içinde Türkiye pazarında değerli bir konuma gelmiş olacaktı.

Bunu söylememin ana sebebi son günlerdeki bu olumsuz gelişmelerin %100 Türkiye pazarı ile ilgili sorunlardan kaynaklanmıyor olduğunu vurgulamak istemem. Elbette pazarımızın ve kullanıcı eğilimlerimizin şirketlerin hızlı konumlanması ile ilgili problemler yarattığı doğru. Ancak bu başarısızlıklarda topu pazara atmak yerine şirketlerin yapılarını incelemekte fayda olacaktır.

Yorumlar (26)

  1. Bütçe konusu iyi incelenmesi gereken bir konu… Örneğin pazarda gittigidiyor gibi bir rakip varken piyasaya giriyorsanız “ücretsiz” listeleme gibi özellikler sunmaya mecbursunuz. Bu da ciddi bütçe gerektirir (Malum, iyi açık arttırma sitelerinde çalışan sayısı pek az olmuyor) . Aksi takdirde piyasada tutunamazsınız. 2001’de Yahoo’nun Ebay’i Japon piyasasından silmesi bu konuda çok güzel bir örnektir.

    Oysa Facebook gibi bir ürünle piyasaya giriyorsanız ve pazarda bir boşluk yakalamışsanız o zaman mesela pazarlama bütçesine pek ihtiyacınız olmaz. Bütçenizin tamamı donanıma ve lisansa gider ki zaten hiçbir holding altyapı yatırımından kaçmaz. Vergiye verilecek para altyapıya verilmiş olur, ayrıca şirket batsa bile altyapı zaten yine holding’e kalacaktır.

    Duruma göre incelemek lazım.

    Tio’nun sorunuysa başka. Tio kötü bir siteyle piyasaya çıkarak büyük risk aldı. Internette “Beta” kavramını tam anlamadan hazır olmayan siteyi yayına açmak çok riskli. Kötü uyguladılar zarar gördüler. Tio’ya açıldığında beri muhtemelen üçüncü kez bu yazı sayesinde girdim. Site çok gelişmiş, oldukça beğendim. Bundan sonra mutlaka alışverişlerimde ziyaret ederim. Oysa bunu bana siteye ilk girişimde hissettirseler geçen sene içinde de alışverişlerimde Tio’yu kullanırdım.

    Cevapla
  2. Arayüz, sistem ve düşünce olarak gerçekten de güzel bir proje olsa da, çalışma ekibi ve holding arasında söylediklerine kesinlikle katılıyorum.

    Türkiye’de veya yurtdışında 5-6M verebilecek birileri varsa da dediğin gibi buyursun versin (bize de versin)…

    Hayırlısı…

    Cevapla
  3. tio rakipleri arasında bence en başarılı fiyat karşılaştırma servisiydi. Gelir modeli de doğru kurulduğu için bu noktaya gelmeleri beni şaşırttı. Ama arkasına holding alan tüm girişimcilere veya düşünen girişimcilere bir ders olmalı bu durum. Kısa vade ve para mı yoksa uzun vade, bol sancılı dönemler ve para+başarı ihtimali mi?

    Umarım tio el değiştirirse aynı vizyonu devam ettirebilecek bir ekibin eline geçer.

    Cevapla
  4. webrazzinin konu ile tespitleri gerçekten harikulade. tio’dan sonra gedikgross da aynı akıbete uğrar mı acaba?

    Cevapla
  5. Daha fazla beklemek ve eleman sayısını azaltmak gerçekten de çözüm olabilir miydi?
    Bu alanda faaliyet gösteren akakce.com 2000 yılında odtü de proje olarak yapılmış. 7 yıl boyunca rakibi olmadan piyasada hizmet verdi. 2007 yılında bir çok fiyat karşılaştırma sitesi çıktı. akakce.com bu süre içinde kendisini çok geliştiremedi belki ama yine de amacınu karşılıyordu. Peki 7 yılda para kazanamayan bir sitenin rakipleri de 3-4 yıl daha bekleyip aynı sonucu alırmıydı acaba?
    Hepsi bir yana Tio gibi bir sitenin kapanmasını çok üzücü olur. Arkadaşların da dediği gibi bu alandaki siteleri içinde bence de en iyisi.

    Cevapla
  6. @osman
    Pazarın olgunlaşması olarak değerlendirmek gerekiyor. 7 yıl önce kurulmuş olmasına karşılık pazar bu tür ürünler için yeni olgunlaşıyor. Yani akakce.com ve diğer fiyat karşılaştırma girişimleri önümüzdeki dönemlerde beklentilerini karşılayacaktır.

    Cevapla
  7. @Osman,

    Tio’nun yapısı, bir fiyat karşılaştırma sitesinden çok öte. Tio bir rehber sitedir. AYrıca bir alışveriş portalıdır. Alışverişe aracılık eden, alışveriş yapmak isteyen herkese, bir çok konuda yardımcı olup, alışverişini de sonlandırıncaya kadar yanında olmayı hedefler. Yani yönlendirme yapıp bırakan bir yapı değildir. Bu nedenle akakce’den, kararyeri’nden, pazarmetre’den, ucuzu’dan, cimri’den farklıdır.
    Tio’nun kapanması söz konusu değil. Bu konuda blogumda da bir yazı yazdım. Arda’yı eleştirmek adına söylemiyorum, sonuçta duyumları ve görüştüğü kişilerden aldığı geri dönüşlere göre yazısını hazırlıyor. Bu bağlamda bazı konulara özellikle fiyat konusuna çok takıldım. Bu konulardaki gelişmeleri eminim Teknoloji Holding, en kısa sürede tüm internet kullanıcıları ile paylaşacaktır.

    Cevapla
  8. ve gözler cimri.com’a çevrilir.!

    Cevapla
  9. Haluk Adıvar |

    Spekülasyonlar hep olur ama bence Tio başarılı bir site.Bu tür spekülasyonlar hep oluyor.Cember.net için de aynı şeyler söylendi noldu??Herkes olmadı derken XINGe satıldı.e-pazarlama üzerine tez yazan biri olarak Tio’nun konumlanışını,reklam faaliyetlerini son derece tutarlı ve yerinde buluyorum.böyle birşey varsa eğer,bizi şaşırtabilirler.sonuçta her web sitesi iyi bir yere geldiğinde ayrılma zamanı satma zamanı gelmiş demektir.

    Cevapla
  10. Öncelikle yazıyı çok beğendim, ellerine sağlık Arda Kutsal.
    Yazıyı beğenmemin sebebi yazıdaki ‘endişe verici’ gelişmeler değil, bu gelişmelerin açık açık belirtilmesi.
    Herşeyde olduğu gibi bu konuda da dünyayı bir adım geriden takip ediyoruz (aslında bu konuda dünya diye kastettiğimiz ABD olsa gerek). ABD’de 2000’lerin başında yaşanan internet balonu krizinin bir benzerini yaşadığımızı düşünüyorum.
    Türkiye’deki internet mecrasına tıpkı zamanında ABD’de olduğu gibi şuursuz, plansız, programsız yatırımlar yapılıyor. Astronomik rakamlar ödeniyor ancak ötesi pek sorgulanmıyor.
    Bu noktadaki eleştirim ne Tio (ki güzel bir site olduğunu blogumda da ifade etmiştim), ne de HemalHemsat.com üzerine.
    Benim eleştirdiğim nokta Yemeksepeti.com, Gittigidiyor gibi ayakları yere basan, tümüyle müşteri odaklı, yenilikçi girişimlerin, daha ötesinde küresel girişimcilik cesaretinin olmayışı.
    Her ne kadar Türkiye’de internet mecrası büyük gelecek vaad etse de bu konuda ciddi atılımlar gösterebilmek için sanırım biraz zamana ihtiyacımız var.

    Cevapla
  11. ABD’nin 2000 yılında yaşadığı internet sitelerinin kapanması web 2.0 kavramının doğuşundan bu yana 7-8 yıl geçmesine rağmen bunlardan ders almayan türk internet girişimcileri, Şirket yapılarındaki eski anlayışlar, beklentilerinin büyük olması (maliyet x Ciro), sektöre çok hızlı girmeleri.

    Bence bu gibi durumlarla karşılaşmanın en büyük nedeni “Abi bu internet işindede iyi para varmış girelim” mantığıyla giren firmalar, yanlış şirket yapıları, internetin gücünü anlayamayan bu gücü yönetemeyen firmaların kaçınılmaz sonu diyorum.

    Cevapla
  12. Açıkçası baştan belirtmek isterim Tio ‘nun kapanması hoş olmaycaktır. Yeni yeni karşılaştırma siteleri konseptlerini farklı oluşumlara giderek tamamlıyor. Gerek Tio gerekse diğer siteler fizibilite yaparken çok dikkatli olması gerekir.
    Gözden kaçan ufak hesaplar dağ olmamalı karşınızda.. Böyle sıkıntılar yaşanmaz. Çünkü biliyoruzki şuan için internet üzerinde geliştirerek para kazanmak kısa vadede olabilecek birşey değil. İstisnaları söylemiyorum. Biraz dişinizi sıkmanız gerek , uzun soluklu işler bunlar..

    Cevapla
  13. @Osman
    Konunun odağını kaydırmamaya dikkat ederek akakce.com adına bir parantez. akakce.com 8 yıl önce faaliyete geçmiş bir site ama 8 yıl önce “kurulmadı”. O tarihlerdeki internet mağazalarımızı sayı ve hacim olarak bir hatırlayalım…Ticari kuruluş epey sonra, 2006 sonlarında. İzleyen zamanda da hem iyi bir ekip yetişti hem de gerekli donanım, yazılım yatırımları yapıldı. Tamamen akakce.com’dan elde edilen gelir ile ve karlı şekilde hacme göre vergi ödeyerek.“Ben bilmiyorsam kimse bilmiyordur, ben vermiyorsam para kazanmıyordur” şablonuna dikkat…Tio ile ilgili de, çok emek verildi, devam etmelerini isterdim.

    Cevapla
  14. Dilaver Şahin |

    Şunu anlamış bulunuyoruz ki artık Türkiye’de İnternet sektöründe de yap-sat devri başladı.
    Siteyi kur, biraz geliştir, muhtemelen yabancılara sat.
    Bence sorulması gereken soru şu: Bu duruma ne kadar sevinmeliyiz? Site açıp da iyi bir fiyata satmak ne kadar başarı göstergesidir?

    Cevapla
  15. Şekip Can Gökalp |

    Firmaların satışlarına duygusal yaklaşılmasına karşıyım. Ticari girişimlerden bahsediyoruz ve eğer ekonomik olarak mantıklı rakamlardan bahsediliyorsa, firma satmak bir geri adım değil, tam tersine şirketler için en mantıklı harekettir. Eğer aklınızda cironuzu bir anda ikiye üçe katlayacak bir fikir yoksa, satıştan elde ettiğiniz geliri yeni projelere yatırıp daha büyük çapta işlerle uğraşabilirsiniz. Sonra iyi işler çıkarmaya devam ederseniz döngü aynı şekilde devam edecektir. Devler de böyle oluşuyor.

    Her sektörde olduğu gibi, büyümenin doğal göstergesi satın almalardır. Kapanmayla ilgili içeriden insanlar üstüne basa basa itiraz ettiklerine göre, bu konuda da bir şüphe yok. Embrio’nun Türkiye piyasasından çekilme planının arkasında da yine benzer bir mantık var, değerlerini arttırıp bir üst lige çıkmak istiyorlar ki son derece doğal. Yine de bana kalırsa bunu yapmak için Türkiye’den çekilmeleri zaruri değil.

    Doğan Grubu’nun yaptıklarını sadece Embrio gibi internete odaklanan firmalarla karşılaştırmak yanlış diye düşünüyorum.

    Türkiye’nin bir tür bubble yaşadığı görüşüne ise tamamen karşıyım. Ne yatırılan rakamlar astronomik, ne harcanan paralar o zamanki ölçekle karşılaştırılabilir durumda ne de Türkiye tek başına böyle bir bubble yaşayabilecek nitelikte bir ekonomi. Tüm dünyada 2008 Q2’de 1.5 milyar USD yatırım almış bir sektörden bahsediyoruz. Türkiye’de ise 3-4 tane kendini bu işe adamış risk fonu ve birkaç tane de melek yatırımcı var. Bir balondan bahsedilebilmesi için önce yatırım yapılması lazım. Şu anda Türkiye’den çıkmış kaç tane startup yatırım aldı, saysanız bir elin parmaklarını geçmez. Ani ve inanılmaz bir büyüme yaşanacak, bu olanlar da bununla ilgili göstergeler, o kadar… Amerika’da yatırım alan firmaların yarıdan fazlası batıyor, kimse çıkıp ağzına balon lafını dahi almıyor. Bu konuda daha doğru yorumlarda bulunulabilmesi için, 99’da yaşanan patlama ile ilgili daha fazla şey öğrenilmesi taraftarıyım. Şu anda o zamanki notkadan çok uzaktayız…

    Cevapla
  16. Osman Hilmi |

    5-6 milyon euro şeklinde bir rakam telafuz edilmişse gerçekten, son zamanlarda duyduğum en muazzam komiklikteki spekülasyon bu.

    bunu geçersek eğer tio’ nun şu anki durumda olmasını sorgulamak en makulu bence.

    tio ile ilgili benim aklıma takılan sorular şunlar:

    *içtenlikle merak ediyorum ki bahsedilen büyük tanıtım bütçesi nedir? veya büyük kavramının göreceli olmasına sığınma durumu mevcut mudur?

    *varsayalım hadi çok büyük de olmasa bir bütçe var. bu bütçe nasıl değerlendirildi? esas müşteri olacak olan kitlelere ulaşmaya çalışıldı mı? yoksa, tio gözlemlerimde eksik yoksa eğer birkaç bin kişilik bir zümreyi hedef kitle seçme gibi bir yanılgıya mı düştü?

    *tio bir strateji doğrultusunda mı hareket etti, yoksa sürpriz hediyeler konseptini benimseyerek günü kurtarmaya mı çalıştı?

    *tio yapısı itibariyle sahip olduğu üstünlükleri kimlere daha çok sundu? müşteri mi aradı yatırımcı mı aradı. Bol miktarda gözüme ilişen basın bülteni müşteri aradığı konusunda şüpheye düşürdü.

    *tio ekibi alanında ne kadar uzmandı?

    vs. şeklinde gider bunlar. Türkiyede 25 milyon civarı internet kullanıcı kitlesi var. En az 4 milyon civarı bir e-ticaret altyapılarını aktif olarak kullanan tüketici kitlesi var. Belki de daha çoktur.

    Womm ha diyince yaratılan bir şey değil. Bir kaç bin kişi hedef kitle seçilerek onlardan yayılması beklenemez. Özellikle bir ticaret platformuyken. Bildiğimiz dükkan/market/mağazayken yani.

    Cevapla
  17. tio.com.tr’ye 5-6 milyon avro veren kim hakkaten çok merak ettim. Hiç inandırıcı gelmedi bana…

    Daha kayda değer bir elektronik ticaret hacmi olmayan bir ülkede alışveriş rehberi kıvamında bir sitenin kısa sürede harikalar yaratmasını beklemek zaten hayal.

    Ne yazık ki diğer oyuncularda da benzer yaklaşımlar var. Türkiye’nin internet ve teknoloji alanındaki potansiyelini herkes konuşuyor ama yatırımların kısa sürede geri dönüşü bekleniyor. Yatırımcı firmaların vizyonlarındaki en büyük eksiklik bence bu.

    Neredeyse 2 yıl önce demiştim ki;
    Türkiye’nin potansiyeli büyük, yapılması gereken sektörleri tespit edip köşeleri kapmak. Sektördeki patlama olduğu zaman köşeleri tutanlar sektörü parmağında oynatacak.

    Ben Türkiye’yi küçük Amerika olarak tasvir ederim. Amerika’daki yaklaşık 5 yıl önceki gelişmeleri biz şu an yaşıyoruz. 3-4 yıldan önce ciddiye alınacak bi hareketlenme tahmin etmiyorum.

    Tio gibi bir projenin kapatılması bence yazık olur. Maliyetleri düşürmek eyvallah ama tamamen kapatmak agresif bir patron kararıymış izlenimi yarattı bende. Malum Türkiye’de yöneticilik oynayan patron profili çok yaygındır, profesyonel yöneticiye pek inanmayız ya biz…

    Gerçekten kapatılırsa ileride kafalarını çok duvarlara vuracaklar…

    Cevapla
  18. Doğan gurubunun sitelerini kapamaya başlaması ve teknoloji holdingin internet projelerinde yer almayacağını duyurması sektör açısından umutsuzluk ortamı yaratabilir. Umarım katopu etkisi yaratmaz.

    Başarısız projeler ortaya konularak evet bu internet işinde para yokmuş denilmeye getirilmesi sektörü baltalamak olacaktır.

    Cevapla
  19. Tio bana çok sevimli geliyor. Umarım kapanmaz. Kapanması Türk interneti için geriye doğru bir kilometre taşı olur.Şu anda ne kadar çalışıp çalıştığını bilemiyorum ancak başarılı bir site olacağını, geleceğinin daha parlak olacağını düşünüyorum.

    Cevapla
  20. Doğan grubunun sitelerini kapatması diye bir durum söz konusu değil. Onpunto.com’un kapatılması Fatih Çekirge ile Yurtsan Atakan arasında ki bir çekişmenin sonucudur. Hurriyet.com.tr altında oldukça büyük bir potansiyele sahip olabilecekken Yurtsan Atakan’ın siteyi kendi kontrolü dışına çıkarmama konusundaki ısrarı (aynı durum geçen yıl ekolay ile yaşanmış ve onpunto Hürriyet altına geçmişti) ve Fatih Çekirge’nin de bu oluşuma sıcak bakmaması sonucu onpunto üzücü bir şekilde kapatıldı. Hemalhemsat ise gerçek bir yönetim acizliği oldu. Pazartesi günü sitenin kapatılacağı duyuruldu ve tüm ekip “daha önce DOL içerisinde görülmemiş şekilde” işten çıkartıldı. Site açık ilanlar dolası ile 30 gün açık kalacaktı. Çarşamba günü ise ekibin bir kısmı geri çağırılarak (DYH’den gelen bir emirle) tekrar işe alındı ve ekip küçültülerek hemalhemsat yayınına devam edileceği duyuruldu. Muhtemelen DOL üst düzey yönetiminde kimse bu konuda ne yaptığını veya ne yapılacağını bilmiyordu. Acıklı bir durum olduğu söylenebilir. Tüm bu sitelerin kapatılması bana çok saçma geliyor. Kapatmak yerine satış olanakları değerlendirilmeli, hiç alıcı bulunamazsa ise en azından çalışanlarına devretmek gibi bir çıkış düşünülebilir. Ama gerek Doğan’ın gerekse Teknoloji Holding’in İnternet kültürünü özümseyememiş görünmeleri bu tip gelişmeler konusunda açıkcası beni çok şaşırtmıyor…

    Cevapla
  21. 1)tionın pazarlama hatalarından biri, 2. sınıf e-ticaret siteleriyle çalışması. hepsiburada.com tioya katılamamış mesela.. katılmasına gerek de yok ztn.. adamlar koparmış..artık bu saatten sonra isminin 2. sınıf rakipleriyle yan yana anılması mantıklı değil tabi..
    2) tio bir holding bünyesinde olmaması gereken bir internet servisdi. kafadan atmasyon: 15 kişi çalışıyor diyelim ekipte, bunlar ortalama 2 milyar maaş alsalar ayda 30 milyar sadece personel gideri.. ekipte gayet afili müdürler vardı, meşur şirketlerden transfer edilmiş tipler. diğer maliyetleri de koysak ki onlar en en az 10 milyardır= 40milyar.. bu parayı çıkarmak için yapılması gerekn ciro ne acaba?? 🙂 komedi filmi gibi ya..
    3)holding’in, çalışanları tarafından kullanıldığı yönünde kanaatim. yani eikpte kafası az çok çalışan biri bu servisin ‘holdinglik’ olmadığı sezer/bilir. ardanın da dediği gibi bir kaç kişilik homeofislik bir web servisi bu.
    4) demekki neymiş: holdingler de ağlar..

    Cevapla
  22. Pazarlama sorumlularından ikisiyle görüşme fırsatı buldum TİO’dan. Anlattıkları projelere baktığımızda -ki burada yapılan yorumların sadece bugüne ve düne bakılarak yapıldığını gördüm- arkalarında bir holdingin olması gerektiğini farkettim. Çok ciddi 2 projeleri var ki bunlar olduğunda tüm e-ticaret sistemi altyapılarında temel değişikliğe gitmek zorunda kalacak ancak bu zorunluluk seve seve katlanacakları birşey olacak. Eğer halka açıklamayı uygun görselerdi eminim sitelerinden açıklarlardı. Dolayısıyla bu projelerle ilgili gelecek sorulara verecek bir cevabım olmayacak. Üzülerek söylüyorum. 🙂

    Cevapla
  23. Üzücü gerçekten…
    E ticarette birbiri ardına gelen iflaslar bu sektörün sadece iki büyüğü elinde kalacağını gösteriyor. hepsiburada ve gittigidiyor.
    weblebi gibi sektörün ikincisinin bir anda ilas etmesi sıradakilerinde habercisi özellikle kötü kokular len gedikgross.com ve hizlial

    Cevapla

Bir Cevap Yazın