x

Zargan ve online sözlük pazarı

Yaklaşık 1 yıl önce yazdığım bir yazıda, Türkiye’nin Google’larının online sözlük pazarından gelebileceğini öne sürmüştüm. Beni bu iddiaya iten, internetteki içeriğin devasa bir bölümünün İngilizce olması, ve Türkiye’deki İngilizce okur-yazarlık oranının düşük oluşuydu. İşte bu ters oranti, internet okyanusuna giren Türk internet kullanıcılarının, online sözlüklere saldıracağının birincil işaretiydi benim için.

Tam bunun üzerine, Seslisözlük‘ten sonra en büyük online sözlük oyuncusu Zargan‘ın kurucularından Uğur Yorulmaz benimle iletişime geçti; Zargan’dan bazı rakamları bizlerle paylaştı. Tablo iç açıcı:

Aylık Tekil Ziyaretçi Sayısı: 800,000
Günlük Sayfa Gösterimi: 1,000,000
Ek bilgiler için şu adrese bakın: http://www.zargan.com/livemembers.asp

Buna göre Zargan ziyaretçi sayısı 10 ayda 7 katına çıkmış. Sayfa gösterimi de 2 katına fırlamış. Uğur bunu ADSL’nin yaygınlaşmasına, önceki yazımda da şikayet ettiğim üyelik sistemini kaldırmalarına ve yeni tasarımdaki sözcük önerme gibi sayfa gösterimini arttırıcı etkenlere bağlıyor.

Gerçek olan tek şey tablonun etkileyici olduğu. Yazının başındaki savımı destekleyen bir diğer örnek de Facebook’dan geldi. Medyamızın şişirmesiyle Türkçe alternatifleri bırakıp Facebook’a hücum eden Türk kullanıcısı, Facebook’u kullanabilmek için yıllarca değiştiremediği tarayıcısını TürkçeFacebook adlı Greasemonkey destekli Firefox’la değiştirdi! Ve tabi bu da, yapımcılarını epeyce ödüllendirmiştir diye tahmin ediyoruz.

Son olarak, oynanabilirliği şu götürmez bir gerçek olsa da bakmaktan hala vazgeçemediğimiz kaynak, Alexa da Uğur’un söylediklerini onaylıyor. İşte Zargan ve onun en önemli rakibi Seslisözlük’ün karşılaştırmaları:

Seslisözlük hala daha büyük, ama Zargan’ın arabirimi, şahsen benim kalbimi daha çok çalıyor.

Pekiyi herşey bu kadar mi? Hayır, online sözlük rekabetçilerinin daha çok tarayıcı eklentisi ve GreaseMonkey script’i ile işlerimizi daha kolaylaştırması lazım. Seçili metni otomatik çeviren bir eklenti çok işimize yarardı mesela.

Web sayfa içeriklerini kelime kelime değil de direkt tercüme etmek için çalışan makine çevirisi sitelerine gelince… Bu konuda uzun süre çalışmış biri olarak, ne mevcut hemencevir benzerlerinden, ne de TTGV tarafından 1,5 sene önce $500,000 ile desteklenen geliştirme aşamasındaki projemizden umutluyum. Makine çevirisi ciddi bir bilimsel araştırma konusu ve tatmin edici sonuçları sadece Türkler değil, kimse tam anlamıyla henüz alamadı. Bu konuda Google’ın yeni istatistiksel yaklaşımı bir noktaya kadar umut verici; üstelik modüler yapısı sayesine yeni bir dili desteklemeleri, daha önce hiç olmadığı kadar kolay. Dolayısıyla birkaç yıl içinde, Google Translate‘in Türkçe’yi desteklediğini ve bu pazarı sarstığını görürsek şaşırmayalım.

Yorumlar (15)

  1. Merhabalar,

    Bu güzel analiz için teşekkürler Emre. Online sözlük pazarıyla çok ilgilenme şansım olmadı, ancak alexa grafiğindeki kıvrımların her iki oyuncu içinde benzer olması dikkatimi çekti. Pazar hareketleri her iki oyuncuyu da aynı düzeyde etkilemiş sanki, bunu nasıl yorumlamak gerekiyor?

    Yazılarınız Webrazzi’ye çok şeyler katacak, Paylaşım ve analiz için tekrar teşekkürler.

    Sevgi ve Saygılarımla.

    Cevapla
  2. Zargan, Seslisözlük’ten kat kat daha hızlı. Uzun süre başka sözlük bilmediğim için Seslisözlük’ü kullanıyordum Firefox’ta (şu arama bölümünde) ama Zargan denk geldi geleli… Kat kat derken abartmıyorum, hakikaten 2-3 katlık bir hız farkı sözkonusu.

    MyCroft’tan ilgili Firefox arama motorlarını da vereyim:

    Seslisözlük:
    http://mycroft.mozdev.org/download.html?name=seslisozluk

    Zargan:
    http://mycroft.mozdev.org/download.html?name=zargan

    Cevapla
  3. Çok yerinde tespitler Emre, her ne kadar sadece çeviri yaparak yaratılan katma değerle Türkiye’nin Google’ı olunabileceğine dair şüphelerim baki kalsa da, güzel oturtulmuş bir iş modeli ve web2.0 felsefesini iyi sindirmiş bir sistemin sahip olduğu olasılıklar ve dahası İngilizce bilmeyen insanlara getirecekleri ortada .
    Otomatik çevirinin an itibariyle bulunduğu durum hakkındaki tespitine, maalesef diyerek, katılmak durumundayım. Yeterli akademik altyapı oluşmadan bu konuda tatmin edici bir yere varmak oldukça güç. Bu ve buna benzer başlangıç seviyesinde çok yoğun araştırma / yatırım gerektiren alanlarin ancak kuluçka dönemlerini üniversitelerde geçirdikten sonra başarılı olabileceğine inanıyorum. Ülkemizden çıkmış, sadece ticari kaygılarla yaratılan doğal dil işleme ve yapay zeka araçlarının (hype terimle botlarin) durumu da zaten ortada. Bu alanda yabancı girişimcilerden kaynaklanan bir rekabet olmadığını düşünmek de çok naif olacak tekrar maalesef.
    Geçtiğimiz ay Thomas Hofmann’ın, ki kendisi an itibariyle Google Zurich’in araştırma bölümünü yöneten kişi ve information retrieval konusunda dünya çapında önde giden bir araştırmacıdır, verdiği bir konferansı izledikten sonra dediğin üzere Google’ın yaklaşımının ve pek tabii yine Google tarafından rahatlıkla Türkçe’ye de başarıyla uygulanabileceğine ikna oldum. Dediğin gibi yakın bir gelecekte…

    Cevapla
  4. Bence arabirim bakımından pek fark yok görünürde. Seslisozluk’e alıştığımdan onu kullanıyorum ben. Zargan senin kalbini nasıl çaldı merak ettim 🙂

    Cevapla
  5. Sevgi Barış |

    Aslinda seçili metni kolayca çeviren bir uygulama var.

    http://kodfabrik.com/app/gmSozluk/

    Benim de aşağıdaki adres sayesinde haberim oldu.

    http://sozluk.sourtimes.org/show.asp?t=gm+sozluk

    Cevapla
  6. Ben de ek$isozlüğü tercih ederim. Terimlere ayrıntılı ve birazda espirili açıklamalar bulunuyor. Zarganda ise tek kelime karşılığı var. Bence sözlük ayrıntılı ve örnek vererek açıklama yapması lazım. Örneğin Answers.com daki gibi.

    Cevapla
  7. Sevgi Barış |

    Ben Ekşi Sözlüğü tercih ettiğimi söylememiştim 🙂 Sadece verdiğim uygulama hakkında girilen entryleri göstermek istemiştim. Bence Ekşi Sözlük, bir çeviri sözlüğü olarak asla kullanılamaz. Çünkü kelime hakkında çıkan ilk sonuçlar, kelimenin manası yerine o kelime hakkında yorum vb şeyler olabilir. Bu da zaman kaybına yol açar..

    Cevapla
  8. ikiside ayrı ayrı değerli siteler ve gün geçtikçe bunu dahada arttırarak devam ettiriyorlar ve ilerki günlerde bizlere daha fazydalı hizmetler sunacağı kesin.

    Cevapla
  9. zargan neredeyse tüm sözcükleri google’a kaydetmiş http://www.google.com/search?hl=en&q=site%3Azargan.com%2Fsozluk.asp&btnG=Google+Search 🙂 doğru mudur? çözemedim ama google’ın sapıtma olasılığı daha fazla sanırım 🙂

    Cevapla
  10. Habib, evet doğru 🙂
    Google sapıtmadı.

    Uğur
    http://www.zargan.com

    Cevapla
  11. @vepa

    karşılaştırmana katılmasamda üzerinde durduğun konunun önemli olduğunu düşünüyorum.

    ingilizce-ingilizce sözlükleri incelediğimizde (net’ten bahsetmiyorum), kelimenin anlamını vermekle kalmadıklarını, bir cümle içinde veya bir paragraf içerisinde, anlamı açıklayıcı ifadelere yer verdiklerini görebiliriz..
    Bu neden zargan gibi mükemmele yakın çalışan ve gelişmeye açık bir sözlükte kullanılan bir modül olmasın ki?

    Zargan iş geliştirme ekibini göreve davet ediyoruz efem:)

    Cevapla
  12. Merhaba,

    Zargan ve sesli sözlük kadar hatta bazı noktalarda daha da başarılı üçüncü bir online sözlük oyuncusu da tureng.com. 1.7 milyon kelimeyle her aradığınızı bulabiliyorsunuz.

    Cevapla
  13. Merhaba,
    Evet Zargan SesliSozluk’ten daha hızlı..hatta bundan 7 sene önce zargan ile ilk tanışmamda hızına şaşırmıştım.Taa ozamanlar bile hızlıymış yani..Elbette hızı etkileyen faktörler var.Mesela henüz yeni yayına sokmuş olduğum Dictionarist Online Sözlük aranan kelimeyi tek seferde bir çok dile çeviriyor ve her dilde ayrı ayrı ses dosyasını da yukledigi için normalden daha yavaş geliyor.Ama buna ragmen zarganla çok hissedilir bir hız farkı yok.Hele ki sesli telaffuz olayını iptal ettiğimde zargan kadar kullanıcım olmadigindan olsa gerek zargandan daha hızlı çalışıyor..Yani sayfa üzerindeki etmenler olaya ayrı bir boyut katıyor.Sadece kodlama ve server tek önemli nokta değiller..Oldukça geniş bir bant kullanıyorum..yani parayı bayıldım.İlerleyen zamanlarda Zargan Ve SesliSözlük’ün arasına yeni bir yıldız girerse şaşırmayın 🙂

    İyi Çalışmalar..

    Cevapla
    • ufuk çatak |

      bencede yakın zamanda yeni bir yıldız umduğumuzdan daha hızlı gelicek buna eminim
      çalışmalarında başarılar dilerim

      Cevapla
  14. Bu yazı yazılalı 5 sene olmuş. Ben şimdi okudum ve çok hoşuma gitti. Güzel analizler var.
    Teşekkür ederim. (biraz geç oldu ama)

    Cevapla

Bir Cevap Yazın